Verkeersbegrippen
De woorden die je op het theorie-examen tegenkomt en moet kennen, met per begrip wat het betekent, wat je ermee moet als bestuurder en waar het in de wet staat. De meeste komen uit de woordenlijst die het CBR zelf publiceert.
A
- Achterruitverwarming Achterruitverwarming is een elektrisch systeem dat de achterruit verwarmt. Zo verdwijnen condens, rijp en dun ijs snel en kijk je weer goed naar achteren.
- Achteruitrijden Achteruitrijden is je voertuig achterwaarts verplaatsen. Het is een bijzondere manoeuvre: je laat al het overige verkeer voor. Op autosnelwegen en autowegen is het verboden.
- Achteruitrijlicht Het achteruitrijlicht is een of twee witte lampen achter op een voertuig. Ze branden zodra je achteruit rijdt of de achteruitversnelling kiest en waarschuwen anderen terwijl ze het gebied direct achter je verlichten.
- Ademanalyse Ademanalyse is het officiële blaasonderzoek met een geijkt apparaat. Het meet precies hoeveel alcohol in je uitgeademde lucht zit en is juridisch bewijs.
- Adviessnelheid Een adviessnelheid is een snelheid die de wegbeheerder aanraadt voor een bepaald weggedeelte. Het is bedoeld om je te helpen een veilige en vloeiende snelheid te kiezen, geen wettelijke maximumsnelheid.
- Afritnummer Een afritnummer staat op de borden bij een afrit. Zo herken je snel een specifieke afslag op één weg of route. Het nummer is daar uniek, niet in heel Nederland.
- Antiblokkeersysteem Een antiblokkeersysteem, vaak afgekort tot ABS, voorkomt dat wielen blokkeren bij hard remmen. Daardoor houd je stuurcontrole en blijft de auto beter stabiel.
- APK APK is de Algemene Periodieke Keuring: een wettelijk verplichte veiligheids- en milieukeuring voor de meeste personen- en bestelauto’s die je op de openbare weg gebruikt.
- APKgekeurd APKgekeurd betekent dat je voertuig bij de laatste Algemene Periodieke Keuring is goedgekeurd. Het voldeed op die keuringsdatum aan de minimale eisen voor veiligheid en milieu.
- APKkeuringsrapport Het APK-keuringsrapport is het schriftelijke of digitale verslag dat je na de APK ontvangt. Het laat zien of het voertuig is goedgekeurd of afgekeurd en welke punten zijn geconstateerd.
- Aquaplaning Aquaplaning is tijdelijk gripverlies: je banden glijden over water, niet over het wegdek.
- Autogordel De autogordel houdt je veilig bij een noodstop of botsing. Je draagt de gordel altijd als die op jouw zitplaats aanwezig is; de airbag is alleen een aanvulling.
- Autopech Autopech is een onverwachte storing waardoor je auto niet veilig kan doorrijden.
- Autosnelweg Een autosnelweg is een weg die staat aangegeven met bord G1. Parkeerplaatsen, tankstations en bushalteplaatsen langs de snelweg horen er juridisch niet bij.
- Autoweg Een autoweg begint bij G3 en eindigt bij G4. Je mag er alleen rijden met een motorvoertuig dat minimaal 50 km/u zowel mag als kan rijden; buiten de bebouwde kom is de basislimiet 100 km/u, tenzij borden anders aangeven.
B
- Bandenspanning Bandenspanning is de luchtdruk in je autobanden en bepaalt stevigheid en grip op het wegdek.
- Bebouwde kom De bebouwde kom is een officieel begrensd gebied rond een plaats. Aan die komgrens veranderen basisregels voor snelheid, parkeren en verlichting bij stilstaan.
- Beginnend bestuurder Beginnend bestuurder ben je in de eerste jaren na afgifte van je allereerste rijbewijs. In die periode geldt een lagere alcohollimiet en grijpt de overheid sneller in bij ernstige fouten.
- Berm De berm is de strook naast de verharding die bij de weg hoort maar niet bij de rijbaan, het fietspad, het fiets/bromfietspad of het trottoir. Hij is geen gewone rijruimte en vraagt extra oplettendheid.
- Blaastest De blaastest is een snelle ademtest langs de weg. De politie gebruikt hem om te kijken of er alcohol is gedronken en of nauwkeuriger onderzoek nodig is.
- Blikschade Blikschade is lichte, vooral cosmetische schade aan de buitenkant van een voertuig. Voorbeelden zijn krassen of deuken, zonder direct effect op de rijveiligheid.
- Blokmarkering Een blokmarkering is een brede onderbroken streep tussen rijstroken. Rij je rechts van de markering, dan mag je verkeer links ervan rechts inhalen.
- Brandstofverbruik Brandstofverbruik is hoeveel brandstof je auto gebruikt per afstand. Je drukt het uit in liters per 100 kilometer of kilometers per liter.
- Brommobiel Een brommobiel is een bromfiets met een carrosserie en meer dan twee wielen. In het verkeer volg je de regels voor motorvoertuigen, met een eigen maximumsnelheid van 45 km/uur.
- Buitenspiegel Een buitenspiegel is de linker of rechter spiegel aan de buitenkant van je voertuig waarmee je verkeer naast je en schuin achter je ziet. Een deugdelijk bevestigd camera‑monitorsysteem mag een buitenspiegel vervangen.
- Busbaan Een busbaan is een eigen rijbaan met het woord BUS of LIJNBUS op het asfalt. Dat woord bepaalt juridisch dat het een busbaan is, niet de kleur of afscheiding.
- Busstrook Een busstrook is een gemarkeerd deel van de rijbaan met het woord BUS of LIJNBUS op het wegdek. Het opschrift en eventuele onderborden bepalen wie de strook mag gebruiken.
C
- Carpooler Een carpooler deelt met anderen één auto voor een rit, om kosten, tijd of uitstoot te besparen.
- Claxonneren Claxonneren is het geven van een kort geluidssignaal met de claxon om direct gevaar te voorkomen. Je gebruikt de claxon alleen als het echt helpt om een onveilige situatie af te wenden.
- CO2uitstoot CO2‑uitstoot is koolstofdioxide uit je uitlaat tijdens het rijden. Verbrand je meer brandstof, dan stoot je meer CO2 uit.
- Cruise control Cruise control is een hulpsysteem in de auto dat een door jou ingestelde snelheid automatisch aanhoudt, zodat je niet voortdurend gas hoeft te geven.
D
- Dagrijlicht Dagrijlicht is verlichting aan de voorzijde van een motorvoertuig. Je mag het overdag voeren, maar nooit tegelijk met ander licht aan de voorzijde.
- Dashboard Het dashboard is het instrumentenpaneel voor je neus met meters, schermen en controlelampjes die je tijdens het rijden informeren over snelheid, systemen en storingen. Je leest hier wat je direct moet doen bij lampjes en wat je bij speciale voertuigen kunt tegenkomen.
- Dode hoek De dode hoek is de ruimte rondom je voertuig die je niet kunt zien via ruiten en spiegels, zelfs als die goed staan. Daar kan iemand rijden of staan zonder dat jij het merkt.
- Doodlopende weg Een doodlopende weg heeft voor bestuurders geen doorgaande rijbaan naar een andere straat. Inrijden mag, maar reken erop dat je aan het eind moet keren of terugrijden.
- Doorgaande rijbaan De doorgaande rijbaan is de rijbaan zónder de invoeg- en uitrijstroken. Het is het deel waar de verkeersstroom doorloopt.
- Doorstroming Doorstroming is het vlot en gelijkmatig laten doorrijden van verkeer, zonder onnodig remmen, wachten of blokkeren. Het draait om voorspelbaarheid, tijdig beslissen en elkaar ruimte geven.
- Driepuntsgordel Een driepuntsgordel is een veiligheidsgordel met een heupband en een diagonale schouderband, vast op drie punten. Hij houdt je bij een botsing in je stoel en verdeelt de krachten over bekken en borst.
E
- Educatieve maatregel gedrag en verkeer De educatieve maatregel gedrag en verkeer is een CBR-leertraject. Je volgt het verplicht om onveilig rijgedrag te verbeteren en veiliger te rijden.
- Eenrichtingsweg Een eenrichtingsweg is een wegdeel waar de rijrichting voor bestuurders op de rijbaan in één richting is vastgesteld. Aan de ‘verkeerde’ kant staat meestal bord C2 en soms een onderbord met uitzonderingen.
- Erf Een erf is met borden aangewezen; voetgangers gebruiken er de hele weg, bestuurders rijden maximaal 15 km per uur en met een motorvoertuig parkeer je alleen in aangewezen vakken.
F
- Fietsdrager Met een fietsdrager neem je fietsen mee als lading op je personenauto, via trekhaak, achterklep of dak. Je auto blijft een personenauto; de drager is geen aanhangwagen.
- Fietspad Een fietspad is een apart weggedeelte voor fietsers, buiten de rijbaan. Het is geen fietsstrook. Een fietsstrook ligt op de rijbaan.
- Fietsstrook Een fietsstrook is een gemarkeerd deel van de rijbaan met fietssymbolen en strepen, dat ruimte voor fietsers reserveert. Het is geen apart pad, maar hoort bij de rijbaan.
- Filevorming Filevorming is het ontstaan van langzaam rijdende of stilstaande rijen verkeer doordat de doorstroming stokt en weggebruikers zich ophopen.
G
- Gehandicaptenvoertuig Een gehandicaptenvoertuig is vervoer bij een lichamelijke beperking. Op de weg gelden eigen regels voor plek en snelheid.
- Geluidssignaal Een geluidssignaal is het gebruik van de hoorn om anderen te waarschuwen bij dreigend gevaar. Je mag alleen toeteren om een gevaarlijke situatie te voorkomen, niet om iets anders duidelijk te maken.
- Geslotenverklaring Een geslotenverklaring is een verbod om een bepaalde weg in te rijden, in te gaan of te gebruiken. Je herkent dit aan een rond C-bord met rode rand, vaak met een onderbord dat aangeeft voor wie of wanneer het geldt.
- Gevarendriehoek Een gevarendriehoek is een draagbaar reflecterend waarschuwingsbord voor op de weg. Je markeert zo je stilstaande voertuig als verkeer het anders te laat ziet.
H
- Haaientanden Haaientanden zijn witte driehoeken op het asfalt. Wijzen de punten naar jou, dan verleen jij voorrang aan bestuurders op de kruisende weg.
- Handheld bellen Handheld bellen is rijden terwijl je een mobiel apparaat vasthoudt. Denk aan je telefoon. Bellen, appen en info gebruiken tellen dan mee. Vasthouden is verboden. Handsfree of in een houder mag, zolang je niets vasthebt.
- Handsfree bellen Handsfree bellen is bellen zonder je telefoon in je hand tijdens het rijden, via spraakbediening, carkit of stuurwielknoppen.
- Hectometerbordje Een hectometerbordje is een klein paaltje of plaatje langs de weg met het wegnummer en de kilometer- of hectometerwaarde. Het is alleen bedoeld om je exacte locatie te kunnen noemen.
- Heupgordel Een heupgordel is een tweepunts veiligheidsgordel die alleen over je heupen loopt en je bekken op de stoel houdt bij een botsing of hard remmen.
I
- Identiteit Identiteit in het verkeer is vaststellen wie je bent en, bij een motorrijtuig, welke identiteit het voertuig heeft. Motorrijtuig: een voertuig met motor, ook brom- en snorfietsen. Dit speelt bij ongevallen, rijbewijs, tenaamstelling en kentekenplaten.
- Invoegstrook Een invoegstrook is een rijstrook naast de doorgaande rijbaan, afgescheiden door een blokmarkering. Je gebruikt hem om snelheid en positie aan te passen en vervolgens veilig in te voegen, waarbij jij het overige verkeer voor laat gaan.
K
- Kentekenbewijs Het kentekenbewijs is het officiële document waarop de gegevens staan die in het kentekenregister over jouw voertuig zijn vastgelegd. Die gegevens bepalen vaak welke verkeersregels voor jouw voertuig gelden.
- Kentekenplaat Een kentekenplaat is het officiële nummerbord waarmee je een voertuig herkent en koppelt aan het kentekenregister. Niet elk voertuig heeft er één, maar voor veel voertuigen is hij verplicht en moet hij goed zichtbaar en verlicht zijn.
- Knippersignaal Een knippersignaal is een kort opflitsen van je koplampen om acuut gevaar af te wenden. Je gebruikt het niet om te groeten, bedanken of afspraken te maken.
L
- Landbouwvoertuig Een landbouwvoertuig is een landbouw- of bosbouwtrekker, een motorrijtuig met beperkte snelheid of een mobiele machine. Met of zonder aanhangwagen gelden dezelfde maximumsnelheden, ongeacht bouw of gebruik.
- Linkerbuitenspiegel De linkerbuitenspiegel zit links buiten aan je auto en toont verkeer links en schuin achter. Hij is verplicht op personenauto’s. Verplichte spiegels mogen ook vervangen zijn door een goedwerkend camera‑monitorsysteem.
- Linkerdimlicht Het linkerdimlicht is de linker koplamp van je auto in de stand ‘dimlicht’. Samen met het rechterdimlicht is dit je standaardrijverlichting: goed zicht vooruit zonder anderen te verblinden.
- Linkerrijstrook De linkerrijstrook is de meest linkse rijstrook op de doorgaande rijbaan in jouw richting. Je gebruikt die gericht: inhalen of linksaf voorsorteren, daarna weer terug naar rechts.
- Losbreekreminrichting Een losbreekreminrichting is een veiligheidsvoorziening op een geremde aanhangwagen die, zodra de koppeling losschiet, automatisch de aanhangwagen afremt. Je bevestigt deze aan een vast deel van het trekkende voertuig of aan het speciale bevestigingsoog van de trekhaak, zodat hij pas werkt nadat de koppeling echt is losgeraakt.
- Losliggende Losliggende betekent los materiaal op de weg, bijvoorbeeld grind, dat kan verschuiven, je grip verlaagt en schade kan geven.
M
- Markering Een markering is belijning, tekst of een symbool op het wegdek. Het stuurt je positie, richting en gedrag en is vaak direct gekoppeld aan een verkeersregel.
- Matrixbord Een matrixbord is een elektronisch bord boven of naast de rijbaan met actuele, bindende signalen zoals rijstrookkruisen, pijlen en snelheden. Het past de situatie direct aan, per rijstrook of voor de hele weg.
- Maximummassa Maximummassa is meestal de toegestane maximummassa: het wettelijk maximumgewicht van voertuig of aanhangwagen, inclusief lading. Die vaste waarde bepaalt jouw regels, zoals sommige snelheidslimieten.
- Maximumsnelheid Maximumsnelheid is de hoogste snelheid die jij op dat moment met jouw voertuig op die plek mag rijden. Die grens komt uit algemene regels per wegsoort of uit borden, en soms uit een bijzondere limiet voor jouw voertuig.
- Medeweggebruiker Een medeweggebruiker is elke andere weggebruiker met wie jij tegelijk de weg en verkeersruimte deelt. Denk daarbij aan voetgangers én alle soorten bestuurders.
- Milieu Milieuregels in het verkeer beperken overlast, schade en vervuiling door verkeer. Je ziet ze vooral bij zones met uitstoot‑eisen, aangegeven met C22e en onderborden.
- Militaire colonne Een militaire colonne is een stoet motorvoertuigen van Defensie of van een onderdeel van de rampenbestrijdingsorganisatie, onder één commandant en met herkenningstekens. Je behandelt zo’n stoet als één geheel en je snijdt haar niet door.
- Mistachterlicht Een mistachterlicht is een extra fel rood achterlicht voor dichte mist of sneeuwval onder 50 meter zicht. Vrijwel alle personenauto’s hebben standaard minstens één mistachterlicht.
- Motorfiets Een motorfiets is een motorvoertuig op twee wielen. Met zijspan of met een aanhangwagen kan ook. Je rijdt op de rijbaan en volgt de algemene regels voor motorvoertuigen.
- Motorolie Motorolie smeert, koelt en houdt vuil vast. Zo blijft je motor betrouwbaar.
- Motorrijder Een motorrijder is de bestuurder van een motorfiets: een motorvoertuig op twee wielen, eventueel met zijspan of aanhangwagen. Als motorrijder val je onder de regels voor motorvoertuigen.
- Motorrijtuig Een motorrijtuig is elk voertuig dat niet op rails rijdt en door een motor wordt voortbewogen, ook als de stroom van buiten komt. Fietsen met trapondersteuning horen er niet bij.
- Motorvoertuig Een motorvoertuig is elk gemotoriseerd voertuig dat niet over rails rijdt, met uitzondering van bromfietsen, fietsen met trapondersteuning en gehandicaptenvoertuigen. Voorbeelden zijn personenauto’s, bestelauto’s, vrachtauto’s, bussen, motorfietsen en driewielige motorvoertuigen.
N
O
- Oliepeil Het oliepeil is de hoeveelheid motorolie in het carter. Zo zie je of er genoeg olie is voor smering en koeling.
- Omleidingsroute Een omleidingsroute is een tijdelijk aangegeven alternatieve route als je normale weg is afgesloten of beperkt toegankelijk. Je volgt de gele borden stap voor stap tot je weer op je oorspronkelijke route komt.
- Ongeval Een verkeersongeval is een plotselinge gebeurtenis in het verkeer met letsel of schade tot gevolg. Dat kan met of zonder botsing gebeuren.
- Oplettendheid Oplettendheid is je actieve, voortdurende aandacht in het verkeer. Je ziet ontwikkelingen vroeg, herkent risico’s en reageert op tijd en rustig.
- Optische en geluidssignalen Optische en geluidssignalen zijn speciale lichten en tonen op of in voertuigen die waarschuwen of aandacht vragen. Ze helpen je voorrangsvoertuigen te herkennen en technische problemen op tijd te merken.
- Overstekende kinderen Kinderen die de rijbaan willen of gaan kruisen zijn voetgangers. Je bent bestuurder, je rijdt een voertuig. Blijf extra alert en klaar om te stoppen.
- Overweg Een overweg is een kruising van weg en spoor, met J12 of J13. Er zijn bewaakte overwegen met signalen en onbewaakte zonder actieve signalering.
- Overwegbomen Overwegbomen zijn rood‑witte slagbomen bij sommige spoorwegovergangen die de weg tijdelijk afsluiten als er een trein nadert. Ze werken samen met rode knipperlichten en vaak een bel.
P
- Parkeergelegenheid Een parkeergelegenheid is een plek met bord of markering om te parkeren. Meestal mag je ook langs de weg parkeren. Geldt er een beperking door borden, strepen of algemene verboden? Dan niet.
- Parkeerrem De parkeerrem is een aparte, vergrendelbare rem voor stilstand die wegrollen voorkomt.
- Parkeerschijf Een parkeerschijf is een kaart waarop je je aankomsttijd instelt en duidelijk zichtbaar neerlegt wanneer je parkeert op een plek met een blauwe streep, tijdens de op het onderbord aangegeven dagen en uren. In een parkeerschijf-zone mag je sowieso alleen parkeren in aangeduide vakken of op de blauwe streep; de schijfplicht geldt daar alleen op de blauwe streep.
- Passagier Een passagier rijdt mee in of op een voertuig zonder te sturen. Sommige verkeersregels richten zich speciaal op passagiers, bijvoorbeeld over gordels, kinderzitjes en veilig in- en uitstappen.
- Pechhulpdienst Pechhulpdienst is de hulp bij autopech langs de weg: veiligstellen van de plek, snelle noodreparatie en zo nodig wegslepen.
- Personenauto Een personenauto is een motorvoertuig voor personenvervoer met maximaal acht passagierszitplaatsen naast de bestuurder. Het is geen bestelauto en geen autobus.
- Politieauto Een politieauto is een motorvoertuig van de politie voor toezicht, handhaving en noodhulp. Alleen met blauwe zwaai/knipperlichten én sirene tegelijk is het een voorrangsvoertuig met vrije doorgang.
- Politiebureau Een politiebureau is een gebouw van waaruit de politie werkt en uitrukt. In de omgeving kun je plotselinge bewegingen van dienstvoertuigen en extra verkeersdrukte verwachten, dus rijd alert en anticiperend.
- Politiecontrole Een politiecontrole is een moment waarop de politie het verkeer controleert op veiligheid en regels. De politie mag bestuurders staande houden, voertuigen controleren en aanwijzingen geven die je direct moet opvolgen.
- Provinciale weg Een provinciale weg is een weg die in beheer is bij de provincie. Wie de beheerder is bepaalt wie de verkeersbesluiten en ontheffingen neemt; de geldende verkeersregels lees je altijd van de borden en markeringen ter plekke.
R
- Reactietijd Reactietijd is de tijd tussen een gevaar of signaal waarnemen en het begin van je handeling, bijvoorbeeld het intrappen van het rempedaal of een stuurbeweging.
- Reactievermogen Reactievermogen is je vermogen verkeerssituaties snel te zien, te snappen en doelgericht te handelen.
- Rechterbuitenspiegel De rechterbuitenspiegel is de spiegel, of een gelijkwaardig camerasysteem, rechts aan je auto. Je gebruikt hem om rechts naast en schuin rechts achter je verkeer en obstakels te zien.
- Rechterdimlicht Het rechterdimlicht is de gedimde koplamp rechtsvoor op je auto. Het licht de weg voor je uit zonder tegenliggers te verblinden.
- Reflector Een reflector, ook wel retroreflector, kaatst invallend licht terug richting de bron. Daardoor ben jij of je voertuig zonder eigen lamp al beter zichtbaar.
- Reminrichting De reminrichting is het complete remsysteem van je voertuig. Het verlaagt je snelheid en brengt je auto tot stilstand, met pedaal, leidingen, remmen en de parkeerrem.
- Remweg Remweg is de afstand die je voertuig aflegt vanaf het moment dat je echt gaat remmen tot je stilstaat. De totale stopafstand is reactieafstand plus remweg.
- Reserveband Een reserveband is een losse band of compleet wiel voor tijdelijke of definitieve vervanging van een lekke of beschadigde autoband.
- Richtingaanwijzer De richtingaanwijzer is het ambergele knipperlicht van je voertuig en laat zien dat je van richting of rijstrook wilt veranderen. Een armteken is iets anders; dat is geen richtingaanwijzer.
- Rijbaanscheiding Rijbaanscheiding is alles wat twee rijbanen of tegengestelde richtingen scheidt, zoals markering in het midden of een fysieke middenberm. Het houdt verkeersstromen uit elkaar en bepaalt waar je wel en niet mag oversteken of keren.
- Rijbaanversmalling Een rijbaanversmalling is een plek waar de rijbaan tijdelijk of blijvend smaller is. Je hebt daar minder ruimte om te rijden of te passeren.
- Rijbevoegdheid Rijbevoegdheid is je wettelijke recht om een voertuig van een bepaalde categorie te besturen. Je hebt dat recht alleen met een geldig rijbewijs voor die categorie, zonder lopende beperkingen of maatregelen.
- Rijgedrag Rijgedrag is hoe je als bestuurder kijkt, kiest, bedient, positioneert en communiceert, zodat je rit veilig, vloeiend en voorspelbaar verloopt. Het past altijd bij de situatie, je voertuig en de mensen om je heen.
- Rijontzegging Een rijontzegging is een tijdelijk verbod om motorrijtuigen te besturen. Dit verbod kan worden opgelegd door de rechter of door het Openbaar Ministerie via een strafbeschikking.
- Rijrichting Rijrichting is de kant waarin bestuurders zich op een weg, rijbaan of rijstrook horen te verplaatsen. Die richting wordt bepaald door weginrichting, markeringen, verkeerslichten en borden.
- Rijvaardigheid Rijvaardigheid is je vermogen om een voertuig veilig, vlot en met inzicht te besturen en te begeleiden. Je kijkt vooruit, maakt de juiste keuzes en voert die gecontroleerd uit.
- Rijverbod Een rijverbod is een tijdelijk verbod van een opsporingsambtenaar om een voertuig te besturen als jij door een stof niet meer behoorlijk kunt rijden.
- Rotonde Een rotonde is een kruispunt met een rond middeneiland waar verkeer in één richting omheen rijdt en via uitritten verlaat. Wie voorrang heeft en hoe je rijdt, wordt ter plekke bepaald door borden en markeringen.
- Routenummer Een routenummer is de letter-cijfercode van een weg of langere route, zoals A2, N36 of E19. Zo herken je borden sneller en kies je makkelijker de juiste richting.
- Ruitensproeiervloeistof Ruitensproeiervloeistof is een reinigende vloeistof in een reservoir. De pomp spuit het via sproeiers op de voorruit, waarna de ruitenwissers het vuil wegvegen voor goed zicht.
- Ruiter Een ruiter rijdt te paard en neemt zo deel aan het verkeer. Een ruiter is een bestuurder met een vaste plek op de weg en plichten voor zichtbaarheid.
S
- Schadeformulier Het schadeformulier is het standaardformulier waarmee betrokkenen direct na een aanrijding samen de feiten, gegevens en schade vastleggen. Zo kan de verzekeraar de schade snel en correct afhandelen.
- Skeelers Skeelers zijn inline skates. Wie skeelert is in het verkeer een voetganger en wordt gezien als kwetsbaar en slecht beschermd.
- Slachtoffer Een slachtoffer is iemand die door een verkeersgebeurtenis lichamelijke of psychische schade heeft opgelopen en bescherming of hulp nodig heeft. Het zegt niets over schuld; het gaat om de persoon die geraakt is.
- Slagbomen Slagbomen zijn beweegbare hekken die tijdelijk de weg afsluiten wanneer doorgaan onveilig of verboden is, bijvoorbeeld bij een spoorwegovergang of een beweegbare brug. Ze werken samen met lichten, bellen en markeringen om je te laten stoppen en te wachten.
- Slijtage Slijtage is langzaam kwaliteitsverlies van auto-onderdelen door gebruik, met speling, minder werking of schade.
- Slipgevaar Slipgevaar is het risico dat je banden hun grip op het wegdek verliezen, waardoor sturen, remmen of optrekken niet meer goed werkt. Het kan ineens optreden, vooral bij nat, koud of vervuild wegdek.
- Snelheidscontrole Snelheidscontrole is het meten of jij je aan de geldende maximumsnelheid houdt. Dat gebeurt met vaste flitsers, mobiele metingen en trajectcontrole, op basis van de limiet die past bij jouw voertuig en de plek waar je rijdt.
- Snorfiets Een snorfiets is een bromfiets die door de constructie maximaal 25 km/uur rijdt; een speed‑pedelec telt niet als snorfiets. Voor jou als bestuurder gelden eigen regels over snelheid, plek op de weg en gedrag.
- Speedpedelec Een speedpedelec is een elektrische bromfiets met trapondersteuning die niet stopt bij 25 km/h. Je valt volledig onder de bromfietsregels, niet onder de regels voor een gewone fiets.
- Speekseltest Een speekseltest is een snelle controle met speeksel op drugs. De politie gebruikt hem bij bestuurders. De uitslag is slechts een eerste aanwijzing. Bewijs komt alleen uit een bloedonderzoek.
- Spitsstrook Spitsstrook: de vluchtstrook die tijdelijk rijstrook wordt bij C23-01 en signalering. Zonder die aanduiding blijft het een vluchtstrook voor noodgevallen.
- Splitsing Een splitsing is waar één weg of een deel daarvan vertakt. Alleen de splitsing van wegen telt als kruispunt. Een splitsing van rijbanen of rijstroken is niet automatisch een kruispunt.
- Spoorvorming Spoorvorming zijn langgerekte geulen of ribbels in de rijrichting. Ze kunnen je voertuig laten ‘meelopen’ met het spoor en vergroten bij nat weer de kans op aquaplaning.
- Stopafstand Stopafstand is de totale afstand tot stilstand: reactieweg plus remweg. Reactieweg is meters tot je remt. Remweg is meters tijdens het remmen. De afstand verschilt per situatie en hangt vooral af van snelheid, je reactie en grip.
- Stoplicht Een stoplicht regelt met rood, geel en groen wie stopt en wie mag door. Kijk altijd welk licht voor jouw rijstrook, rijrichting en voertuigcategorie geldt.
- Suggestiestrook Een suggestiestrook is een gemarkeerde strook langs de rand van de rijbaan, vaak rood en met een onderbroken kantstreep, die fietsruimte suggereert maar geen eigen wettelijke status heeft. Het is dus gewoon rijbaan voor alle bestuurders die daar mogen rijden.
- Symbool Een symbool is een klein teken of code op bord, voertuig, band of document. Het laat in één oogopslag officiële, wettelijk bedoelde informatie zien.
T
- Taxistandplaats Een taxistandplaats is een aangewezen plek op of langs de weg waar taxi’s mogen wachten en passagiers veilig kunnen laten in- en uitstappen. Anderen laten deze plek vrij.
- Tegenpartij De tegenpartij is de andere direct betrokkene bij een verkeersvoorval. Met die persoon wissel je gegevens en handel je de schade af. Het is een praktijkterm, geen officieel verkeersbegrip.
- Toerental Toerental is het aantal omwentelingen dat de motor per minuut maakt, afgelezen op de toerenteller (in duizendtallen omw/min). Het is niet hetzelfde als je rijsnelheid.
- Touringcar Een touringcar is een comfortabele autobus voor groepen en langere ritten. Juridisch valt een touringcar onder autobus: motorvoertuig voor personenvervoer met meer dan acht passagiers naast de bestuurder.
- Tramkruising Een tramkruising is waar jouw weg gelijkvloers een trambaan kruist, zodat auto’s en trams elkaar kunnen tegenkomen.
- Trottoir Het trottoir is de stoep langs de weg, in de eerste plaats bedoeld om te lopen. Meestal gebruiken voetgangers het, maar bepaalde uitzonderingen mogen er ook rijden met strikte beperkingen.
- Turborotonde Een turborotonde is een meerstrooks rotonde met gescheiden rijstroken in een spiraal. Je kiest vóór het oprijden je rijstrook en wisselt daarna niet meer.
U
- Uitrijstrook Een uitrijstrook is een door blokmarkering van de doorgaande rijbaan afgescheiden weggedeelte, bedoeld om de doorgaande rijbaan veilig te verlaten richting afrit of uitrit.
- Uitrit Een uitrit verbindt erf, oprit, parkeerterrein of bedrijfsterrein met de openbare weg. Uit een uitrit wegrijden is een bijzondere manoeuvre. Je moet al het verkeer voor laten gaan. Voor laten gaan betekent wachten op de ander.
- Uitvaartstoet Een uitvaartstoet is een aaneengesloten groep bij een uitvaart, te voet of met motorvoertuigen. In het verkeer gelden speciale regels, zoals het verbod om een uitvaartstoet van motorvoertuigen te doorsnijden.
- Uitvoegstrook Een uitvoegstrook is het aparte weggedeelte naast de doorgaande rijbaan dat je gebruikt om de weg te verlaten. De formele naam is uitrijstrook; hij begint waar de blokmarkering start.
- Uitwijkplaats Een uitwijkplaats is een korte verbreding naast een smalle weg waar één voertuig even kan wachten, zodat jij en een tegenligger elkaar veilig kunnen passeren. Gebruik hem alleen om ruimte te geven en rijd daarna weer door.
- Uitwijkroute Een uitwijkroute is de veilige ruimte of richting die je vooraf kiest en vrijhoudt om te kunnen uitwijken bij plots gevaar.
V
- Veegwagen Een veegwagen is een werkvoertuig dat met borstels en zuiginstallatie rijbanen, fietsstroken en soms trottoirs schoonmaakt. Hij rijdt langzaam, maakt korte stuurbewegingen en kan water sproeien om stof te binden.
- Veerpont Een veerpont is een varende schakel in je route die mensen en voertuigen over water zet. Je rijdt via een klep of rijplaat het dek op en aan de overkant er weer af.
- Veiligheidshamer Een veiligheidshamer is klein noodgereedschap met een harde punt voor de zijruit, vaak met een mesje om een gordel door te snijden. Zo kom je snel weg bij nood.
- Verdrijvingsvlak Verdrijvingsvlak: deel van de rijbaan met schuine strepen. Je gebruikt het niet; het scheidt stromen en markeert verboden ruimte.
- Vergunninghouders Vergunninghouders zijn bestuurders of voertuigen met een geldige parkeervergunning. De plek of zone is aangewezen, vaak met bord E9.
- Verkeersdrempel Een verkeersdrempel is een verhoging in de rijbaan die verkeer afremt. Je ziet ze vooral waar lage snelheid extra belangrijk is, zoals bij scholen en in woonstraten.
- Verkeerslicht Een verkeerslicht regelt met kleuren en symbolen wie mag rijden of oversteken. Jij volgt altijd het licht dat geldt voor jouw rijstrook, richting of pad.
- Verkeersregelaar Een verkeersregelaar is officieel aangewezen en stuurt met handgebaren en hulpmiddelen tijdelijk het verkeer. De aanwijzingen gelden direct en gaan voor op verkeerslichten, verkeersborden en de gewone voorrangsregels.
- Verkeerssituatie Een verkeerssituatie is het complete plaatje van weg, tekens, weggebruikers en omstandigheden op die plek en dat moment. Jij leest dat geheel en handelt ernaar, met de juiste volgorde: eerst aanwijzingen, dan lichten, dan tekens, dan de algemene regels.
- Vertraging Vertragen is snelheid verliezen. Gebeurt dat vooral door je remmen, dan heet het remvertraging.
- Viaducten Een viaduct is een verhoogd wegdeel waarmee verkeer een andere weg, spoorlijn of terrein kruist zonder elkaar te snijden. Je rijdt er óf overheen, óf eronderdoor; de geldende regels lees je uit de wegsoort, markeringen en borden, niet uit de naam van het bouwwerk.
- Vluchthaven Een vluchthaven is een korte, met een doorgetrokken streep van de rijbaan afgescheiden uitwijkplek langs een weg met G1 of G3, bedoeld voor noodgevallen. Je gebruikt een vluchthaven alleen als doorrijden niet veilig kan of niet mogelijk is.
- Vluchtstrook De vluchtstrook ligt rechts naast de rechterrijstrook op wegen met G1 of G3 en is bedoeld voor noodgevallen. Alleen als C23-01 de vluchtstrook opent als spitsstrook is het tijdelijk een rijstrook.
- Voetgangersoversteekplaats Een voetgangersoversteekplaats is het deel van de rijbaan met brede witte strepen waar voetgangers oversteken. Bestuurders letten hier extra op en passen hun snelheid aan.
- Vooraanduiding Vooraanduiding is vroege info op borden en markeringen over wat eraan komt, zodat je op tijd je route en rijstrook kiest. Zo beslis je vóór het punt waar je echt afslaat, invoegt of van rijstrook wisselt.
- Voorrangskruispunt Een voorrangskruispunt is een kruispunt waar de volgorde vaststaat. Dat kan via de basisregel rechts gaat voor, of met borden, markeringen of verkeerslichten.
- Voorrangsvoertuig Een voorrangsvoertuig is een motorvoertuig met blauwe zwaailichten en sirene tegelijk. Je laat zo’n voertuig ongehinderd passeren.
- Voorrangsweg Een voorrangsweg is het weggedeelte tussen B1 en B2 waar je doorgaande voorrang hebt op opeenvolgende kruispunten, behalve waar het kruispunt zelf anders is geregeld. Je blijft defensief rijden: tekens, lichten en verkeersveiligheid gaan altijd voor vlot doorrijden.
- Voorsorteerstrook Een voorsorteerstrook is een rijstrook bij een kruispunt met pijlen die aangeven welke richting je daar moet of mag volgen. Sta je erop, dan volg je de pijl(en) van die strook.
W
- Waarschuwingslichten Waarschuwingslichten zijn de richtingaanwijzers die links en rechts tegelijk knipperen. Je zet ze aan om anderen direct te waarschuwen voor gevaar of iets onverwachts, bijvoorbeeld bij pech of plotseling stilstaan.
- Weersomstandigheden Weer is wat er nu speelt: regen, mist, wind, sneeuw, zon en temperatuur. Het beïnvloedt je zicht en je grip, dus pas je rijstijl aan.
- Wegenwacht Wegenwacht is pechhulp langs de weg: monteurs komen ter plekke om je voertuig weer rijdbaar te maken of regelen berging als dat niet lukt. Het is geen hulpdienst met voorrangsrechten.
- Weggebruiker Weggebruiker is iedereen die een weg gebruikt. Dus voetgangers, rijders, ruiters en menners met wagens. Het woord zegt op wie een verkeersregel geldt.
- Wegligging Wegligging is hoe stabiel en voorspelbaar je auto met grip rijdt, vooral in bochten, bij remmen en op hobbelig wegdek.
- Wegomleiding Een wegomleiding is een tijdelijke alternatieve route die met opvallende, vaak gele borden en symbolen het verkeer om een afsluiting of verstoring heen leidt, totdat je weer veilig kunt aansluiten op de normale route.
- Wegversmalling Een wegversmalling is een deel van de weg waar de rijbaan smaller wordt, tijdelijk of blijvend, waardoor je minder ruimte hebt om te passeren. Dat kan betekenen dat verkeer elkaar voorzichtig moet kruisen of om en om moet rijden.
- Wegwerkzaamheden Wegwerkzaamheden zijn tijdelijk werk aan of langs de weg. De verkeerssituatie verandert en jij volgt de tijdelijke borden, markeringen, signalering en aanwijzingen.
- Winterbanden Winterbanden zijn banden met een zachter rubber en veel lamellen, ontworpen om bij lage temperaturen, natheid, sneeuw en ijs meer grip en controle te geven dan zomerbanden.
- Woonerf Een woonerf begint bij G5 en eindigt bij G6. Binnen dit gebied geldt maximaal 15 km/h, voetgangers mogen de hele wegbreedte gebruiken en parkeren mag alleen op daarvoor aangegeven plaatsen.
Z
- Zebrapad Een zebrapad heeft brede witte dwarsstrepen. Bestuurders laten voetgangers en bestuurders van een gehandicaptenvoertuig voorgaan als zij oversteken of dat duidelijk willen; voor laten gaan is wachten.
- Zijspiegel De zijspiegel is de buitenspiegel links en rechts op je auto voor zicht naast en schuin achter je.
- Zijwind Zijwind is wind die van opzij tegen je voertuig blaast en je rijlijn kan wegduwen. Vooral rukwinden kunnen je auto plots een stukje naar links of rechts zetten.
- Zomerbanden Zomerbanden gebruik je bij milde tot warme temperaturen, op droog of nat asfalt. Niet bij winterse omstandigheden zoals sneeuw of ijs.
- Zone Een zone is een gebied waar één verkeersmaatregel overal geldt. De zone begint bij het zonebord en eindigt bij een bijpassend einde-zonebord of bij de grens van het gebied dat op of bij het bord is aangeduid.
Ook een rijschool nodig?
De theorie leer je hier gratis. Voor de rijlessen heb je een rijschool nodig. Op Ribba vergelijk je rijscholen op het slagingspercentage van het CBR, het prijsniveau en de beoordelingen van eerdere leerlingen.
Rijscholen vergelijken