Rijgedrag

Rijgedrag is meer dan gas geven, remmen en sturen. Het is het geheel van kijken, vooruitdenken, beslissen en uitvoeren. Bestuurders zijn in het verkeer alle weggebruikers behalve voetgangers. Dus ook ruiters en geleiders van dieren, fietsers, brom- en snorfietsers, bestuurders van gehandicaptenvoertuigen, motorvoertuigen en trams. Goed rijgedrag betekent dat jij als bestuurder op tijd ziet wat er kan gebeuren, een passende keuze maakt en die rustig en duidelijk uitvoert.

Je past je rijgedrag voortdurend aan omstandigheden aan. Denk aan weer, wegdek, zicht, verkeersdrukte, wegindeling en je eigen voertuig. Op nat of glad wegdek kies je voor meer volgafstand, rustig remmen en zachte stuurbewegingen. In druk verkeer rijd je extra voorspelbaar en laat je ruimte ontstaan. In het donker houd je meer marge voor onverwachte situaties. Houd rekening met wie je om je heen hebt: een bromfiets is geen motorvoertuig, een snorfiets is een soort bromfiets, en een gehandicaptenvoertuig is weer iets anders. Dat verschil is belangrijk voor hun plek op de weg, hun snelheid en hun kwetsbaarheid. Jij stemt je benadering en ruimte daarop af.

Goed rijgedrag herken je aan voorspelbaarheid en rust. Je blikt ver vooruit, controleert regelmatig je spiegels en dode hoeken, en communiceert op tijd met richtingaanwijzer en snelheid. Je rijdt vloeiend, zonder onnodig te slingeren, te remmen of te accelereren. Je laat anderen uit fouten komen door ruimte en tijd te geven. Je dwingt niets af, je laat je niet opjagen en je blijft kalm als iemand een fout maakt. Zo verlaag je de kans op gevaar en houd je de doorstroming op peil.

Er zijn bijzondere situaties waarin je rijgedrag ook moet aansluiten op de technische grenzen en voorschriften van je voertuigfabrikant. In een noodsituatie kunnen personenauto’s, bedrijfsauto’s, bussen en driewielige motorvoertuigen van bepaalde technische voertuig-eisen afwijken, maar dan moet de rijsnelheid en het rijgedrag precies voldoen aan wat de fabrikant voorschrijft. Dit gaat over voertuigtechniek en veiligheid, niet over het negeren van verkeersregels. Een rode verkeerslicht- of snelheidslimiet blijft gelden.

Voor mobiele machines en landbouw- of bosbouwtrekkers geldt nog iets specifieks: bij tijdelijke montage van bredere banden of dubbellucht banden mogen bepaalde technische eisen buiten toepassing blijven, mits de rijsnelheid en het rijgedrag worden aangepast aan de fabrikantvoorschriften. Dit is vooral relevant voor die voertuigen en meestal niet voor bestuurders van personenauto’s. De kern blijft hetzelfde: ken de grenzen van je voertuig en pas je handelen en tempo daarop aan.

Wat je moet onthouden

• Pas je rijgedrag altijd aan aan weer, wegdek, zicht, drukte en wegindeling.
• Kies een snelheid die past bij jouw zicht en stopafstand; houd ruim afstand en rem tijdig en geleidelijk.
• Wees voorspelbaar: positioneer duidelijk, geef richting vroegtijdig aan en voer handelingen vloeiend uit.
• Anticipeer op fouten van anderen en geef ruimte, zeker aan kwetsbare bestuurders zoals fietsers en bestuurders van gehandicaptenvoertuigen.
• Houd rekening met verschillen tussen voertuigen: een bromfiets en snorfiets zijn geen motorvoertuigen; verwacht andere prestaties en posities op de weg.
• In nood of bij bijzondere voertuigconfiguraties volg je de voorschriften van de fabrikant en pas je rijsnelheid en rijgedrag daaraan aan. Dit gaat om technische veiligheid, niet om vrijstelling van verkeersregels.
• Gebruik hulpsystemen als ondersteuning, maar blijf zelf actief kijken, kiezen en ingrijpen.

Andere begrippen

• rijbaanversmalling
• rijbevoegdheid
• rijontzegging
• rijrichting
• rijvaardigheid