Slachtoffer

Een slachtoffer is iemand die door een verkeersgebeurtenis lichamelijke of psychische schade heeft opgelopen en bescherming of hulp nodig heeft. Het zegt niets over schuld; het gaat om de persoon die geraakt is.

Iedereen op of langs de weg kan slachtoffer worden: passagiers, voetgangers en bestuurders. In de verkeersregels vallen onder bestuurders vrijwel alle weggebruikers behalve voetgangers, dus ook ruiters, geleiders van dieren, bestuurders van wagens en bestuurders van voertuigen zoals personenauto’s, vrachtauto’s, motorfietsen en bromfietsen. Let op begrippen: een bromfiets is geen motorvoertuig; een snorfiets is een soort bromfiets; een gehandicaptenvoertuig (bijvoorbeeld veel scootmobielen) is weer een aparte categorie. Al deze weggebruikers kunnen slachtoffer zijn, zowel bij botsingen als bij valpartijen of uitwijkmanoeuvres.

Kom je als eerste bij een ongeval, zorg dan eerst voor je eigen veiligheid en die van anderen. Op een autosnelweg of autoweg ga je zo snel mogelijk naar de vluchtstrook en achter de vangrail; laat inzittenden daar ook wachten. Gebruik alarmlichten en, alleen als het veilig kan en toegestaan is, een gevarendriehoek. Op autosnelwegen loop je niet onnodig op de rijbaan en plaats je geen gevarendriehoek als dat onveilig is. Bel 112 bij ernstig letsel, gevaarlijke situaties, beknelling of twijfel. Noem de exacte locatie, bijvoorbeeld het nummer op de hectometerpaal, het aantal slachtoffers en wat je ziet. Zet zo mogelijk de motoren van betrokken voertuigen uit en rook niet in de buurt van lekkende vloeistoffen.

Bij het slachtoffer stel je gerust, houd je warm en beoordeel je kort ademhaling en bewustzijn. Laat iemand liggen of zitten zoals je hem aantrof. Verplaats alleen bij direct levensgevaar, zoals brand of dreigende aanrijdingen. Verwijder geen helm van een motorfietser of bromfietser; alleen als ademen anders niet mogelijk is, maak je de luchtweg vrij. Geef geen eten of drinken. Onzichtbaar letsel komt vaak voor: bleekheid, zweten, sufheid, snelle ademhaling of onrust kunnen op shock of inwendig letsel wijzen. Blijf praten in eenvoudige zinnen en luister naar wat iemand aangeeft. Respecteer privacy: maak geen foto’s of video’s en deel niets online. Wanneer hulpdiensten arriveren, volg hun aanwijzingen en geef kort door wat je hebt gezien en gedaan.

Wat je moet onthouden

Stop na een ongeval, zorg voor veiligheid en verleen hulp voor zover je dat kunt.
Bel 112 bij ernstig letsel, onveilige situaties, beknelling of twijfel; geef locatie, aantal slachtoffers en hun toestand door.
Op autosnelwegen en autowegen: ga naar de vluchtstrook en achter de vangrail; plaats geen gevarendriehoek als dat onveilig is.
Laat een slachtoffer liggen of zitten zoals je hem aantrof; verplaats alleen bij direct levensgevaar.
Verwijder geen helm van een motor- of bromfietsslachtoffer, behalve als de ademweg anders niet vrij te houden is.
Geef het slachtoffer geen eten of drinken; houd wel warm en stel gerust.
Bestuurders zijn in het verkeer alle weggebruikers behalve voetgangers; ook ruiters en geleiders van dieren kunnen slachtoffer zijn.
Wees precies met voertuigsoorten: een bromfiets is geen motorvoertuig; een snorfiets is een bromfiets; een gehandicaptenvoertuig is een aparte categorie.
Bescherm de privacy: maak geen opnamen en deel geen gegevens over het slachtoffer.

Misverstanden

Denken dat alleen iemand met zichtbare wonden een slachtoffer is; inwendig letsel of shock zie je niet altijd.
Aannemen dat een bestuurder geen slachtoffer kan zijn; ook bestuurders, ruiters en geleiders van dieren kunnen geraakt zijn.
Een slachtoffer overeind trekken om de weg vrij te maken; dit kan letsel verergeren.
De helm van een motor- of bromfietser afzetten terwijl dat niet nodig is.
Op een autosnelweg de rijbaan op lopen om een gevarendriehoek te plaatsen; dat is vaak levensgevaarlijk.
Filmen of fotograferen in plaats van helpen; dat kost tijd en schaadt privacy.
Eten of drinken geven aan een gewonde; dit kan behandelingen bemoeilijken.
Een scootmobiel als bromfiets behandelen; veel scootmobielen zijn gehandicaptenvoertuigen met andere regels en kwetsbaarheden.

Niet verwarren met

ongeval Hier gaat het om de persoon die bij het ongeval lichamelijke of psychische schade oploopt en mogelijk directe hulp nodig heeft, niet om de gebeurtenis zelf.
tegenpartij Hier gaat het om degene die door het ongeval letsel of psychische schade heeft, niet per se om de andere betrokkene.

Waar dit bij hoort

Dit begrip komt aan bod in Pech, ongeval en je eigen toestand, hoofdstuk 10 van de gratis theoriecursus.

Andere begrippen

Ook een rijschool nodig?

Dit begrip hoort bij de theorie. Die leer je hier gratis, voor de rijlessen heb je een rijschool nodig. Op Ribba vergelijk je rijscholen op het slagingspercentage van het CBR, het prijsniveau en de beoordelingen van eerdere leerlingen.

Rijscholen vergelijken