Berm

De berm is de strook naast de verharding die bij de weg hoort maar niet bij de rijbaan, het fietspad, het fiets/bromfietspad of het trottoir. Hij is geen gewone rijruimte en vraagt extra oplettendheid.

De berm is de ruimte direct naast de verharding, vaak gras, aarde, grind of een smalle randverharding. Juridisch hoort de berm bij de weg. Je ziet er vaak reflectorpalen, hectometerbordjes of kolken. De berm zorgt voor afwatering en afstand tot obstakels. Omdat een berm vaak zachter of lager is dan het asfalt, is hij niet bedoeld als normale rijruimte: je banden kunnen wegzakken en je kunt de controle verliezen.

Wie mag de berm gebruiken? Voetgangers kiezen eerst het trottoir of voetpad. Als die er niet zijn, gebruiken zij het fietspad of het fiets/bromfietspad. Pas als ook die ontbreken, mogen zij de berm gebruiken of anders de uiterste rechterzijde van de rijbaan. Ruiters gebruiken het ruiterpad; ontbreekt dat, dan mogen zij de berm of de rijbaan gebruiken. Personen die zich verplaatsen met behulp van voorwerpen die geen voertuigen zijn, zoals skeelers of een skateboard, gebruiken het fietspad, het fiets/bromfietspad, het trottoir of het voetpad. Als al die voorzieningen ontbreken, gebruiken zij de rijbaan, niet de berm.

Langs autosnelwegen en autowegen is de regel streng: berm, vluchtstrook en vluchthaven zijn uitsluitend voor noodgevallen. Op de rijbaan zelf stilstaan mag daar ook niet. Als een vluchtstrook tijdelijk als rijstrook is opengesteld, is die dan onderdeel van de rijbaan; de berm blijft daarbuiten en is niet voor gebruik, behalve bij nood.

Voor bestuurders op gewone wegen geldt: rij niet onnodig de berm in. Moet je uitwijken, stuur rustig, geef geen groot stuurcommando en kom gecontroleerd terug op de verharding. Houd rekening met weggebruikers in de berm, zoals voetgangers, ruiters of vee: verlaag tijdig je snelheid en geef ruime zijdelingse afstand.

Stilstaan en parkeren in de berm: buiten autosnelwegen en autowegen mag je in sommige situaties geheel of gedeeltelijk in de berm stilstaan of parkeren, als borden, markeringen of plaatselijke regels dat toelaten en het veilig kan. Een parkeerhaven of parkeerstrook is bedoeld voor stilstaande of geparkeerde voertuigen en is iets anders dan de berm. Controleer altijd of de ondergrond sterk genoeg is en of je het overige verkeer niet hindert.

Wat je moet onthouden

De berm hoort bij de weg, maar is geen rijbaan, fietspad, fiets/bromfietspad of trottoir.
Voetgangers: eerst trottoir of voetpad; als die ontbreken het fietspad of fiets/bromfietspad; ontbreken die ook, dan de berm of de uiterste rechterzijde van de rijbaan.
Ruiters gebruiken het ruiterpad; ontbreekt dat, dan de berm of de rijbaan.
Personen met skeelers, skateboard of een niet-gemotoriseerde step gebruiken het fietspad, het fiets/bromfietspad, het trottoir of het voetpad; ontbreken die allemaal, dan de rijbaan, niet de berm.
Op autosnelwegen en autowegen gebruik je berm, vluchtstrook en vluchthaven alleen bij noodgevallen; op de rijbaan stilstaan mag daar niet.
Buiten autosnelwegen en autowegen mag je alleen in de berm stilstaan of parkeren als borden, markeringen of plaatselijke regels dat toelaten en het veilig kan.
Een parkeerhaven of parkeerstrook is niet de berm en heeft een andere bestemming.

Misverstanden

Denken dat je nooit (deels) in de berm mag stilstaan of parkeren buiten autosnelwegen en autowegen. Dat mag soms wel als borden of plaatselijke regels het toestaan en het veilig is.
Aannemen dat voetgangers zonder trottoir direct de berm moeten gebruiken, terwijl zij eerst het fietspad of fiets/bromfietspad kiezen als dat er is.
Met skeelers, skateboard of niet-gemotoriseerde step de berm gebruiken terwijl er geen trottoir is; zij horen dan op fietspad, fiets/bromfietspad, trottoir of voetpad, en anders op de rijbaan.
De vluchtstrook verwarren met de berm. Het zijn verschillende weggedeelten; op autosnelwegen en autowegen zijn ze allebei alleen voor noodgevallen.
De berm gebruiken op een autosnelweg of autoweg om even te bellen, navigatie in te stellen of te pauzeren zonder noodgeval.
Denken dat een parkeerhaven of parkeerstrook hetzelfde is als de berm en altijd op dezelfde manier gebruikt mag worden.

Niet verwarren met

vluchtstrook De berm is geen rij- of noodstrook en is niet bedoeld om op te rijden of stil te staan.
trottoir De berm is geen voetpad en is niet ingericht als looproute.
fietspad De berm is geen pad voor fietsers en heeft geen markering of bestemming voor fietsverkeer.

Bron:

Waar dit bij hoort

Dit begrip komt aan bod in Gebruik van de weg, hoofdstuk 1 van de gratis theoriecursus.

Andere begrippen

Ook een rijschool nodig?

Dit begrip hoort bij de theorie. Die leer je hier gratis, voor de rijlessen heb je een rijschool nodig. Op Ribba vergelijk je rijscholen op het slagingspercentage van het CBR, het prijsniveau en de beoordelingen van eerdere leerlingen.

Rijscholen vergelijken