Hoofdstuk 1 van 11

Gebruik van de weg

Gebruik de rijbaan en houd zoveel mogelijk rechts, haal in principe links in en ken de maximumsnelheden, plus de regels voor stilstaan en parkeren. Weet ook wat veelvoorkomende wegtermen betekenen zodat je situaties beter herkent.

Waar het CBR naar vraagt: De plaats op de weg, voorsorteren, inhalen, maximumsnelheid, stilstaan en parkeren.

Niveau K+. Je neemt een juiste beslissing in een situatie en laat zien dat je begrijpt hoe de regel werkt. Bijvoorbeeld: wie laat je hier voorgaan?

De borden bij dit hoofdstuk

Klik op een bord voor de betekenis en wat je moet doen.

Plaats op de weg: zoveel mogelijk rechts

Als bestuurder gebruik je de rijbaan en houd je zoveel mogelijk rechts.

Bovenaanzicht van een Nederlandse weg met twee rijrichtingen, rode fietsstroken met fietssymbolen en verhoogde trottoirs. — De rijbaan omvat hier het grijze gedeelte én de twee rode fietsstroken. De verhoogde trottoirs vallen erbuiten.

Als bestuurder rijd je op de rijbaan en houd je zoveel mogelijk rechts.

Andere weggebruikers hebben vaak een eigen plek: voetgangers gebruiken het trottoir of voetpad. Fietsers gebruiken het verplichte fietspad, anders de rijbaan, en bromfietsers het fiets/bromfietspad, anders de rijbaan. Bestuurders van een gehandicaptenvoertuig mogen op trottoir, voetpad, fietspad, fiets/bromfietspad of rijbaan rijden. Ruiters gebruiken het ruiterpad, anders berm of rijbaan.

Voetgangers mogen de rijbaan gebruiken bij een colonne, optocht of uitvaartstoet.

Je rijdt met de auto op een tweerichtingsweg in een woonstraat. Rechts ligt een fietsstrook met doorgetrokken streep en er nadert tegenverkeer. Jij blijft op de rijbaan zoveel mogelijk rechts, maar niet op de fietsstrook. Dat doe je omdat je rechts moet houden, maar een fietsstrook met doorgetrokken streep niet mag gebruiken.

Twee fietsers naast elkaar mag; snorfietsers niet.

Een onderbroken fietsstrook hoort bij de rijbaan; die mag je zo nodig gebruiken.

Bron:

Rijstroken, linker-rijstrook en fietsstroken

Je rijdt op een rijstrook en gebruikt geen fietsstrook met doorgetrokken strepen, behalve als je fietser of bestuurder van een gehandicaptenvoertuig bent.

Vier genummerde panelen: rijstrook, fietsstrook met doorgetrokken lijn, fietsstrook met onderbroken lijn en suggestiestrook zonder fietssymbool. — 1. Rijstrook voor motorvoertuigen. 2. Fietsstrook met een doorgetrokken lijn. 3. Fietsstrook met een onderbroken lijn. 4. Suggestiestrook zonder fietssymbool. Bij 3 en 4 maakt het fietssymbool het verschil. Deze voorbeelden tonen herkenning, niet alle gebruiksregels.

De linker-rijstrook is de rijstrook helemaal links op een rijbaan met meerdere rijstroken. Je kiest je rijstrook bij je route. En bij het verkeer om je heen. Fietsstroken met doorgetrokken strepen gebruik je niet als bestuurder van een motorvoertuig. Behalve met een gehandicaptenvoertuig of als je fietser bent. Een suggestiestrook is een optische strook aan de zijkant van de rijbaan. Hij lijkt op een fietsstrook. Maar zonder de markering of borden van een echte fietsstrook. Een verhoogde rijbaanscheiding is een fysieke, verhoogde afscheiding tussen rijbanen. Voorbeeld: een betonnen of betegelde strook.

Op een weg met twee rijstroken per richting stokt rechts verkeer, naast een fietsstrook met doorgetrokken streep. Je gaat naar de linker-rijstrook en blijft van die strook af. Dat doe je omdat je je rijstrook op route en verkeer kiest, en een motorvoertuig die fietsstrook niet gebruikt.

Fietsstrook en suggestiestrook worden verwisseld; het verbod geldt bij doorgetrokken strepen.

Bron:

Lange combinaties en de rijstroken die je mag gebruiken

Met een samenstel van voertuigen dat in totaal langer is dan 7 meter, of met een vrachtauto, gebruik je op een autosnelweg met drie of meer rijstroken in dezelfde rijrichting alleen de twee rechterrijstroken, behalve bij voorsorteren.

Blauwe auto met caravan houdt afstand achter een vrachtwagen, haalt via de middelste rijstrook in en keert met ruime afstand terug naar rechts. De meest linkse strook blijft ongebruikt. — Houd afstand en ga tijdig naar de middelste strook. Keer pas terug naar rechts als ook achter de caravan voldoende ruimte is. Bij een combinatie langer dan 7 meter gebruik je op een autosnelweg met drie of meer rijstroken in dezelfde richting alleen de twee rechterrijstroken, behalve bij voorsorteren.

Op een autosnelweg met drie of meer rijstroken in dezelfde rijrichting gebruik je met een samenstel van voertuigen dat in totaal langer is dan 7 meter alleen de twee rechterrijstroken. Het gaat om de lengte van auto én aanhanger samen. Hetzelfde geldt voor een vrachtauto, ongeacht de lengte. Je blijft uit de linker rijstrook, omdat zo’n combinatie traag inhaalt en de doorstroming hindert.

Situatie: je rijdt met caravan op een autosnelweg met drie rijstroken. Rechts rijdt een vrachtauto iets langzamer. Jij gaat naar de middelste rijstrook en haalt rustig in. Waarom: je mag de linker rijstrook niet gebruiken met een combinatie langer dan 7 meter. Zodra het kan ga je weer terug naar rechts.

Voorsorteren (tijdig naar de juiste rijstrook voor je route) mag, maar alleen voor een splitsing of afrit. Niet om sneller in te halen. Twijfel je over je lengte, reken jezelf tot deze regel.

Bron:

Voorsorteren en links afslaan

Als je links voorgesorteerd hebt en richting aangeeft naar links, mag verkeer jou rechts inhalen.

Blauwe lesauto beweegt naar de linkse voorsorteerstrook en wacht met knipperende richtingaanwijzer. Een koperkleurige auto rijdt rechts voorbij. — De blauwe auto sorteert links voor en geeft richting naar links. Dan mag de andere auto rechts passeren, als dat veilig kan.

Voorsorteren is op tijd je plek kiezen voor afslag of richting, bijvoorbeeld links voorsorteren voor linksaf. Links voorgesorteerd en richting links: verkeer mag je rechts inhalen. Met een uitvoegstrook verlaat je de rijbaan naar afrit of zijweg; gebruik die voor je afslag. Dit geldt voor alle bestuurders.

Bij een kruispunt op een brede weg wil je linksaf. Rechts naast je gaat verkeer rechtdoor. Je sorteert tijdig links en zet richting links aan. Je blijft links staan en laat rechts voorbij, want dan mogen bestuurders je rechts inhalen.

Verwar dit niet met zomaar rechts passeren. Alleen als je links hebt voorgesorteerd én links aangeeft, geldt de uitzondering.

Op een kruispunt met linksafstrook naast een rijstrook voor rechtdoor staat rechts een auto. Jij kiest tijdig links en zet richting links aan. Je blijft links en slaat af, want rechts mag voorbij.

Vergeten wordt vaak dat een fietser je rechts voorbij mag.

Bron:

Inhalen: hoofdregel en uitzonderingen

Inhalen doe je links, behalve in de genoemde uitzonderingen.

Blauwe auto haalt een vrachtwagen via de rijstrook links daarvan in en keert met voldoende ruimte terug naar rechts. — Haal links in. Kijk, geef richting aan en wissel tijdig van rijstrook. Ga pas terug naar rechts als er voldoende ruimte is. De uitzonderingen lees je in de lestekst.

De hoofdregel: je haalt links in.

Uitzonderingen gelden. Bestuurder: wie een voertuig bestuurt. Een bestuurder die links heeft voorgesorteerd en links wil afslaan, mag je rechts inhalen. Fietsers halen elkaar links in, maar mogen andere bestuurders rechts inhalen. Rij jij rechts van een blokmarkering en een ander links, mag je rechts inhalen. Trams mag je rechts inhalen.

Je mag niet inhalen vlak voor of op een voetgangersoversteekplaats.

In een woonstraat wacht je achter een auto die links heeft voorgesorteerd en richting links aangeeft. Jij rijdt rechts langs hem en gaat rechtdoor. Dat mag, want zo'n bestuurder mag je rechts inhalen.

Soms denk je dat rechts inhalen mag zodra iemand links rijdt. Dat klopt alleen als hij links heeft voorgesorteerd en dat heeft aangegeven. Voor fietsers geldt: andere fietsers links inhalen.

Het inhaalverbod bij een voetgangersoversteekplaats geldt ook voor fietsers: een fiets is een voertuig.

Bron:

Fileverkeer en rechts inhalen in de file

Bij fileverkeer hoef je niet de meest rechtse rijstrook te volgen. Je mag rechts inhalen.

Drie rijen fileverkeer met verschillende autokleuren. De gemarkeerde blauwe auto rijdt in de rechterrij rustig voorbij de langzamere rijen links, zonder van rijstrook te wisselen. — In een file mag je rechts inhalen. Volg de blauwe auto: de rechterrij rijdt sneller dan de rijen links. Blijf rustig in je rijstrook en houd afstand.

Autosnelweg met drie rijstroken in dezelfde richting, verkeer staat stil. Jij blijft op de rechterrijstrook en passeert langzaam de voertuigen op de rijstrook links van je. Dat mag, omdat dit fileverkeer is en je een file rechts mag inhalen.

Verwarring ontstaat tussen file en langzaam verkeer. Zonder file, zonder lange rij die stil of stapvoets gaat, geen rechts inhalen. Rijbaan en rijstrook niet verwarren.

Aan het begin van een tunnel met drie rijstroken staat het verkeer vast. Je blijft op de rechterstrook en rijdt stapvoets door, terwijl links stilstaat. Zo passeer je voertuigen links van je rechts. Dat mag, want dit is fileverkeer op rijstroken in dezelfde richting, dus rechts inhalen is toegestaan. Verwissel dit niet met gewoon langzaam verkeer zonder lange rij; dan mag het niet.

Bron:

Maximumsnelheid binnen de bebouwde kom

Binnen de bebouwde kom is de maximumsnelheid voor motorvoertuigen 50 km per uur.

Nederlandse woonstraat met trottoirs; eronder het officiële kombord en de algemene limiet van 50 kilometer per uur. — Het kombord geeft het begin van de bebouwde kom aan. Voor een personenauto is 50 km/u de algemene maximumsnelheid. Een bord kan een andere limiet aangeven. Rijd langzamer wanneer de situatie dat vraagt.

Binnen de bebouwde kom is je maximumsnelheid met een motorvoertuig 50 km per uur. Dit is de algemene limiet voor motorvoertuigen; verkeersborden en bijzondere voertuiglimieten kunnen een andere snelheid voorschrijven. Een maximum is geen voorgeschreven rijsnelheid. Rijd je met andere voertuigen of op paden? Binnen de bebouwde kom gelden specifieke maxima uit de regels.

Langs een woonstraat met een fiets/bromfietspad rijd je op een bromfiets, naast verkeer op de rijbaan. Je houdt 30 op het fiets/bromfietspad, omdat bromfietsen daar binnen de kom 30 mogen en motorvoertuigen op de rijbaan 50.

Je denkt snel dat 50 overal geldt. Niet zo. Voor bromfietsen 30 op het fiets/bromfietspad, 45 op de rijbaan. Op trottoir of voetpad 6 voor een gehandicaptenvoertuig met motor.

Ter hoogte van een wijkweg zonder fiets/bromfietspad rijd je op een bromfiets op de rijbaan. Je houdt 45. Want bromfietsen op de rijbaan binnen de kom mogen 45.

Snorfiets en bromfiets worden door elkaar gehaald. Een snorfiets rijdt maximaal 25. Een bromfiets rijdt binnen de kom 30 op het fiets/bromfietspad en 45 op de rijbaan.

Bron:

Maximumsnelheid buiten de bebouwde kom

Buiten de bebouwde kom rij je met een personenauto maximaal 130 op autosnelwegen en 100 op autowegen. Op andere wegen 80, in km per uur. Volg altijd de aangegeven maximumsnelheid en eventuele tijdvensters. Op veel autosnelwegen geldt overdag 100 km/u. Er zijn ook trajecten met andere limieten. Een lagere geldende limiet gaat voor.

Drie voorbeelden van Nederlandse wegen: gewone weg, autoweg en autosnelweg. Eronder staan hun algemene maximumsnelheden en de borden voor autoweg en autosnelweg. — Buiten de bebouwde kom: voor een personenauto zijn 80, 100 en 130 km/u de wettelijke uitgangspunten. Controleer altijd de borden en tijdvensters. Op veel autosnelwegen geldt overdag 100 km/u. Het uiterlijk van de weg alleen bepaalt de limiet niet.

Wettelijk geldt voor motorvoertuigen op autosnelwegen 130, op autowegen 100 en op andere wegen 80 km per uur. Dat zijn de maxima; borden kunnen een lagere limiet aangeven. Sommige voertuigsoorten en combinaties hebben een eigen maximumsnelheid.

Buiten de bebouwde kom op een autoweg rijdt een auto voor je met 120. Jij komt vanaf een invoegstrook en sluit aan. Je versnelt tot 100 en blijft daar. Dat doe je omdat voor motorvoertuigen op autowegen 100 geldt buiten de bebouwde kom, tenzij een bord een lagere snelheid aangeeft.

Autoweg en autosnelweg haal je door elkaar; 130 kan buiten de bebouwde kom alleen op de autosnelweg gelden, en ook daar alleen als de borden het toestaan.

Buiten de bebouwde kom rijd je op een weg zonder autosnelweg- of autowegbord. Een bestelauto achter je dringt aan. Jij houdt 80 aan en laat je niet opjagen. Dat doe je omdat op ‘andere wegen’ 80 geldt, zolang geen bord iets anders aangeeft.

Soms haal je 100 en 130 door elkaar. 130 is alleen op de autosnelweg mogelijk, en op veel autosnelwegen geldt overdag 100. Tankstations, parkeerplaatsen en bushaltes ernaast horen daar niet bij.

Bron:

Bijzondere maximumsnelheden die je moet kennen

Met een personenauto met aanhangwagen van niet meer dan 3500 kg rijd je maximaal 90 km/uur.

Blauwe auto met witte caravan haalt een vrachtwagen in op de middelste van drie snelwegstroken. De tekst noemt de maximumsnelheid voor een aanhanger met toegestane maximummassa tot en met 3500 kilogram. — De toegestane maximummassa (TMM) van de aanhanger bepaalt deze grens; niet het gewicht van de hele combinatie. Geldt op de weg een lagere limiet, dan houd je die aan.

Voor personenauto’s, bestelauto’s, motorfietsen, driewielige motorvoertuigen en T100-bussen met een aanhangwagen met een toegestane maximummassa van niet meer dan 3500 kg geldt 90 km/uur. Toegestane maximummassa staat op het kenteken. Andere voertuigcategorieën hebben bijzondere maxima in de regels.

Verwar toegestane maximummassa niet met echt gewicht. Het gaat om wat op het kenteken staat.

Na een tankstop rijd je een autoweg op met een personenauto en een aanhangwagen met een toegestane maximummassa van niet meer dan 3500 kg. Je kiest 90 km/uur en niet harder. Want voor personenauto’s met zo’n aanhangwagen geldt 90 als bijzondere maximumsnelheid, ook als anderen sneller rijden.

Je verwart snel de hoge snelheden op de borden met jouw bijzondere maximum. Een T100-bus mag zonder aanhangwagen 100, maar met een aanhangwagen tot 3500 kg nog maar 90. Een vrachtauto met aanhangwagen valt niet onder 90, maar onder 80. Jij houdt die lagere waarde aan.

Bron:

Wanneer mag je de autoweg of autosnelweg op?

Je motorvoertuig moet voor een autoweg minstens 50 km/u kunnen én mogen rijden. Voor een autosnelweg is dat 60 km/u.

Nederlandse wegbeelden met borden voor autoweg en autosnelweg. De toegangseisen zijn respectievelijk 50 en 60 kilometer per uur kunnen en mogen rijden. — Een autoweg is alleen toegankelijk voor motorvoertuigen die minstens 50 km/u kunnen én mogen rijden. Voor een autosnelweg is dat 60 km/u. Dit zijn toegangseisen: bij een file of gevaar moet je juist langzamer rijden of stoppen.

Deze getallen zijn toegangseisen. Ze schrijven niet voor dat je altijd minstens 50 of 60 km/u moet rijden. In een file, bij slecht zicht of bij gevaar pas je je snelheid aan en stop je zo nodig. Er bestaat geen algemene minimumrijsnelheid voor het wegverkeer. Je mag het verkeer wel niet onnodig hinderen of gevaar veroorzaken.

Je rijdt in een brommobiel buiten de bebouwde kom. Je nadert een oprit van een autoweg. Jij rijdt niet de oprit op, maar volgt de gewone weg. Een gewone brommobiel mag maximaal 45 km/u en mag daarom de autoweg of autosnelweg niet op. Kies een andere route.

Hier gaat het vaak mis op het examen. Je verwart de 50 en 60, of het soort weg. Of je denkt dat je op deze wegen altijd minstens zo hard moet rijden. Het gaat erom wat je voertuig kan én mag.

Bron:

Kunnen stoppen binnen je zicht en omgaan met obstakels

Je stopt altijd binnen de afstand die je kunt overzien en die vrij is.

Blauwe lesauto remt op een rechte weg af en stopt ruim achter een stilstaande grijze auto met alarmlichten. — Rem op tijd en stop vóór het obstakel. Dit voorbeeld laat het principe zien, geen berekende remweg.

Kies je snelheid en volgafstand zo dat je binnen je zicht en de vrije wegligging stopt. Daar houd je steeds rekening mee.

Een wegversmalling is deel van de weg waar de rijbaan smaller wordt en je ruimte krimpt. Vaak vermindert ook je zicht bij zo'n versmalling.

Een verkeersdrempel is verhoging in het wegdek die aandacht vraagt en je rijlijn en comfort beïnvloedt. Pas je snelheid aan, zodat je veilig binnen zichtafstand stopt.

Voor je ligt een woonstraat met een wegversmalling en geparkeerde auto's. Een tegenligger zit al in de doorgang, vlak ervoor ligt een verkeersdrempel. Jij neemt gas los, kiest vóór de versmalling een wachtruimte en remt tot stilstand. Dat doe je omdat je alleen doorrijdt als je binnen je zicht en de vrije wegligging kunt stoppen.

Zichtafstand is geen volgafstand: onzichtbaar betekent niet vrij voor jou.

Heuveltoppen en bochten verleiden je tot te veel snelheid voor je zicht. Jij past dan je snelheid aan op het deel dat je wél ziet en vrij is.

Bron:

Stilstaan: waar het niet mag

Je mag niet stilstaan op de in de regels verboden plaatsen, zoals kruispunten en oversteekplaatsen.

Een zebrapad over een Nederlandse woonstraat. Het beeld vermeldt het stilstaanverbod op en binnen vijf meter van de oversteekplaats. — Ook even iemand laten uitstappen mag hier niet: op een oversteekplaats en binnen 5 meter daarvan geldt een stilstaanverbod. De overige verboden plaatsen staan in de lestekst.

Je mag niet stilstaan op een kruispunt of een overweg. Niet op een fietsstrook en evenmin op de rijbaan langs een fietsstrook. Ook niet op een oversteekplaats of binnen vijf meter daarvan. Niet in een tunnel. Niet bij een bushalte ter hoogte van de geblokte markering, of anders dichter dan 12 meter van het bord. Niet op de rijbaan langs een busstrook, en niet langs een gele doorgetrokken streep.

Uitzondering bij de bushalte: je mag er direct in- en uitstappen.

Bron:

Parkeren: verboden plaatsen en hoe te plaatsen

Parkeren mag niet op die plekken. In parkeervakken sta je in de vakken. Dubbel parkeren mag niet.

Blauwe auto binnen een wit gemarkeerd parkeervak langs een Nederlands trottoir. De inrit verderop is vrij. — De auto staat helemaal binnen het parkeervak. De inrit boven het vak blijft vrij. Parkeer ook niet dubbel of op een andere verboden plaats.

Vlak bij een kruispunt in een woonstraat is nog een plek, drie meter van de hoek. Je rijdt door en kiest een plek voorbij vijf meter, omdat parkeren dichterbij verboden is.

Tijdsaanduidingen op onderborden horen bij parkeerborden; buiten die uren geldt het niet. Bij een voorrangsweg buiten de bebouwde kom gaat het om de rijbaan. Je mag niet parkeren binnen vijf meter van een kruispunt, voor inrit of uitrit, langs gele onderbroken streep. Niet op laad- en losplaats. Niet tegen de aanduiding bij een parkeergelegenheid, niet op vergunninghoudersplaats zonder vergunning, en buiten de bebouwde kom niet op de rijbaan van een voorrangsweg. Staan er onder borden dagen of uren, dan gelden geboden of verboden alleen dan. Dubbel parkeren is verboden. Staan er parkeervakken, dan parkeer je binnen de vakken die er zijn.

Neem aanwijzingen op een parkeergelegenheid niet ruimer; je volgt precies het bord of onderbord.

Bron:

Parkeerschijf-zone en blauwe streep

In een parkeerschijf-zone parkeer je alleen op aangewezen plekken, met de parkeerschijf op aankomsttijd ingesteld.

Blauwe auto langs een blauwe markering, met een parkeerschijf zichtbaar achter de voorruit. — Leg de parkeerschijf goed zichtbaar achter de voorruit. Je mag de aankomsttijd naar het eerstvolgende hele of halve uur afronden. Voorbeeld: aankomst 14.10 uur → instellen op 14.30 uur. Controleer de toegestane parkeerduur en de tijden op het bord.

In een parkeerschijf-zone parkeer je alleen op aangewezen plekken of bij een blauwe streep.

Op een blauwe streep parkeer je met een motorvoertuig op meer dan twee wielen alleen met een duidelijk zichtbare parkeerschijf. Leg de schijf dan achter de voorruit.

Een parkeerschijf toont aan één kant kalenderuren en zet het begin van het parkeren in hele of halve uren. Automatische schijven die tijdens het parkeren doorschuiven zijn niet toegestaan.

Je mag het aankomsttijdstip naar boven afronden op het eerstvolgende hele of halve uur. Bijvoorbeeld: aankomst 14.10 uur, dan stel je 14.30 uur in. De toegestane parkeerduur mag niet verlopen zijn. Controleer de toegestane duur en de geldende dagen en uren.

Als op een onderbord dagen of uren staan, gelden deze regels alleen in die periode.

Bron:

Had je hier iets aan?

Laat het weten met een cijfer van één tot vijf.

Vraag het aan ChatGPT

Snap je iets niet, of wil je een voorbeeld? Schrijf je vraag op, dan gaat deze pagina er als bron bij mee.

Ook een rijschool nodig?

De theorie leer je hier gratis. Voor de rijlessen heb je een rijschool nodig. Op Ribba vergelijk je rijscholen op het slagingspercentage van het CBR, het prijsniveau en de beoordelingen van eerdere leerlingen.

Rijscholen vergelijken

Gebruik van de weg

De borden bij dit hoofdstuk

Plaats op de weg: zoveel mogelijk rechts

Rijstroken, linker-rijstrook en fietsstroken

Lange combinaties en de rijstroken die je mag gebruiken

Voorsorteren en links afslaan

Inhalen: hoofdregel en uitzonderingen

Fileverkeer en rechts inhalen in de file

Maximumsnelheid binnen de bebouwde kom

Maximumsnelheid buiten de bebouwde kom

Bijzondere maximumsnelheden die je moet kennen

Wanneer mag je de autoweg of autosnelweg op?

Kunnen stoppen binnen je zicht en omgaan met obstakels

Stilstaan: waar het niet mag

Parkeren: verboden plaatsen en hoe te plaatsen

Parkeerschijf-zone en blauwe streep

Had je hier iets aan?

Fijn om te horen.

Wat kunnen we beter doen?

Vraag het aan ChatGPT

Ook een rijschool nodig?

Deze pagina op je eigen site