Hoofdstuk 4 van 11

Veilig rijden en reageren in noodsituaties

Gebruik alleen signalen om gevaar af te wenden, zet de juiste lichten aan bij nacht, slecht zicht, mist en bij stilstaan, en zorg dat iedereen correct is vastgemaakt met gordel of kinderzitje. In nood zet je waarschuwingslichten aan of plaats je een gevarendriehoek volgens de regels.

Waar het CBR naar vraagt: Het gebruik van lichten, geven van signalen, zitplaatsen, gebruik van autogordels en reageren in noodsituaties zoals pech en een ongeluk.

Niveau K+. Je neemt een juiste beslissing in een situatie en laat zien dat je begrijpt hoe de regel werkt. Bijvoorbeeld: wie laat je hier voorgaan?

De borden bij dit hoofdstuk

Klik op een bord voor de betekenis en wat je moet doen.

Signalen: wanneer mag je ze gebruiken

Je gebruikt alleen geluidssignalen en knippersignalen om dreigend gevaar af te wenden.

Optische signalen gebruik je met licht, geluidssignalen met geluid, om je aanwezigheid of gevaar te tonen. Een geluidssignaal is claxonneren, een knippersignaal is licht laten knipperen. Je gebruikt deze signalen alleen om dreigend gevaar af te wenden.

Knipperen om iemand voor te laten is geen gevaar afwenden. Dat mag niet. Claxonneren om te groeten of voor controle waarschuwen hoort er niet bij.

Je rijdt op een smalle landweg. Een tegenligger steekt half jouw rijstrook op; je claxonneert kort en knippert, omdat er botsingsgevaar is en je signalen alleen mag gebruiken om dreigend gevaar af te wenden.

Je rijdt in een woonstraat met geparkeerde auto's aan beide kanten. Een bestuurder steekt achteruit uit een parkeervak en komt met de achterkant op jouw rijstrook. Je remt, claxonneert kort en knippert met je lichten, omdat er botsingsgevaar is en je signalen alleen mag gebruiken om dreigend gevaar af te wenden.

Bron:

Hulpdiensten en werkvoertuigen: herkenning en signalen

Bij een dringende taak zie je bij hulpdiensten blauw zwaai-, flits- of knipperlicht en hoor je een tweetonige hoorn; bij werkzaamheden mogen voertuigen geel of groen zwaai-, flits- of knipperlicht voeren.

Bij politie, brandweer en spoedeisende medische hulpverlening zie je bij een dringende taak blauw zwaai-, flits- of knipperlicht. Je hoort een tweetonige hoorn. Overdag mogen ze aanvullend knipperende koplampen voeren. Bij bepaalde werkzaamheden zie je voertuigen die soms geel of groen zwaai-, flits- of knipperlicht voeren.

In een woonstraat verschijnt achter je een voertuig met blauw flitslicht en een tweetonige hoorn. Je kijkt in je spiegels, checkt de kleur en let overdag op knipperende koplampen. Dat doe je omdat blauw met die hoorn een dringende taak betekent.

Bij werkzaamheden voert die dienst geel of groen; alleen de eerste uitvoerder mag blauw. Knipperende koplampen zijn aanvullend overdag.

Op een autoweg staat een afzetting met werkvoertuigen met geel of groen licht. Eén voertuig voert blauw licht en een tweetonige hoorn. Jij checkt de signalen, want blauw met die hoorn betekent een dringende taak; geel of groen hoort bij werkzaamheden.

Bron:

Dimlicht en groot licht tijdens het rijden

Bij nacht en bij ernstig belemmerd zicht overdag voer je dimlicht, en groot licht mag daarvoor in de plaats behalve overdag, bij het tegenkomen en bij kort volgen.

Bij nacht of bij ernstig belemmerd zicht overdag voer je dimlicht. Dimlicht is je normale rijlicht.

Je mag groot licht voeren in plaats van dimlicht, behalve overdag, bij tegenkomen, en bij volgen op korte afstand. Groot licht is fel.

Achterlicht en de verlichting van de achterkentekenplaat branden altijd samen met groot licht, dimlicht, stadslicht of mistlicht.

Op een onverlichte landweg nader je een tegenligger. Je gebruikt eerst groot licht; zodra je de gloed van zijn koplampen ziet, schakel je naar dimlicht. Dat doe je omdat groot licht niet mag bij tegenkomen of dicht volgen.

Bij schemer of regen: zolang de zon niet onder is, is het dag. Geen groot licht; bij slecht zicht overdag gebruik je dimlicht.

Bron:

Mistlicht voor en achter

Je mag voor mistlicht voeren bij mist, sneeuwval of regen met ernstig belemmerd zicht; mistachterlicht alleen bij mist of sneeuwval en zicht onder 50 meter.

Bij mist, sneeuwval of regen die het zicht ernstig belemmert, mag je mistlicht aan de voorzijde voeren. Je hoeft dan geen dimlicht te voeren. Mistachterlicht mag alleen bij mist of sneeuwval als het zicht minder dan 50 meter is.

Over de autoweg hangt zware regen en het zicht is slecht. Ik gebruik het mistlicht aan de voorzijde en laat het mistachterlicht uit. Dat doe ik omdat regen niet geldt voor het mistachterlicht, maar het voorste mistlicht mag.

Voor en achter worden vaak door elkaar gehaald. Voorzijde mag bij regen, achterzijde niet; achter mag onder 50 meter bij mist of sneeuwval.

Soms wordt gedacht dat elke regen het voorste mistlicht toestaat. Dat klopt pas als de regen het zicht ernstig belemmert. De grens van 50 meter hoort alleen bij het mistachterlicht, en alleen bij mist of sneeuwval. Dat achterlicht aanzetten bij regen is fout. Dimlicht hoeft er niet bij.

Bron:

Dagrijlicht en extra voorlichten

Overdag mag je dagrijlicht voeren, niet samen met andere voorlichten. Extra lichten mogen met dimlicht of mistlicht aan de voorzijde. Manoeuvreerlichten alleen tot 10 km per uur.

Bij slecht zicht gebruik je dimlicht; overdag mag je dagrijlicht voeren, niet samen met andere voorlichten. Dagrijlicht is voor gezien worden. Als de Regeling voertuigen het toelaat, mag je met dimlicht of mistlicht aan de voorzijde bochtlicht, hoeklicht, manoeuvreerlichten, markeringslichten of staaklichten voeren. Deze zijn extra lichten. Manoeuvreerlichten: maximaal 10 km per uur toegestaan.

Dagrijlicht is geen dimlicht. Het is om gezien te worden en brandt nooit samen met andere voorlichten. Extra lichten alleen met dimlicht of mistlicht. Manoeuvreerlichten: tot 10 km per uur.

Tijdens een bui op een woonstraat is het zicht slecht. Jij schakelt dimlicht in en stuurt een bocht met bochtlicht, want extra lichten horen bij dimlicht of mistlicht. Daarom kies je dimlicht.

Kies niet voor dagrijlicht bij slecht zicht; extra lichten mogen alleen met dimlicht of mistlicht, manoeuvreerlichten tot 10 km per uur. Dag betekent tussen zonsopgang en zonsondergang; daarbuiten hoort dagrijlicht niet.

Bron:

Aanhangwagenverlichting tijdens het rijden

Gekoppelde aanhangwagens voeren bij nacht en bij ernstig belemmerd zicht overdag achterlicht, kentekenplaatverlichting en het voorgeschreven stadslicht.

Rijd je met een aanhangwagen? Bij nacht en bij ernstig belemmerd zicht overdag voert die achterlicht, kentekenplaatverlichting en het voorgeschreven stadslicht. Stadslicht is de term voor de voorgeschreven voorlichten.

Na zonsondergang op een landweg rijd je met een aanhangwagen. Je schakelt achterlicht, kentekenplaatverlichting en stadslicht op de aanhangwagen in, omdat die verlichting dan verplicht is.

Soms denk je dat de lampen van de auto genoeg zijn. Het moet op de aanhangwagen zelf, inclusief kentekenplaatverlichting en stadslicht, ook overdag bij ernstig belemmerd zicht. Alleen achterlicht is niet genoeg; ook de kentekenplaat moet verlicht zijn.

Een buitenweg bij hevige regen, midden op de dag. Je trekt een aanhangwagen en het zicht is kort. Je zet achterlicht, kentekenplaatverlichting en stadslicht op de aanhangwagen aan. Zo ben je zichtbaar en is de kentekenplaat leesbaar. Je doet dit omdat bij dag met ernstig belemmerd zicht die verlichting verplicht is.

Bron:

Verlichting bij stilstaan buiten de bebouwde kom en langs auto(snel)wegen

Sta je buiten de bebouwde kom stil op rijbaan, parkeerstrook of -haven, of op vluchtstrook of -haven langs autosnelwegen en autowegen, dan voer je bij nacht en overdag bij ernstig belemmerd zicht stadslicht en achterlicht; een stilstaande aanhangwagen voert achterlicht en voorgeschreven stadslicht.

Sta je met een motorvoertuig op meer dan twee wielen buiten de bebouwde kom stil op de rijbaan of op parkeerstrook, parkeerhaven, vluchtstrook of vluchthaven langs autosnelwegen en autowegen, dan voer je bij nacht en overdag bij ernstig belemmerd zicht stadslicht en achterlicht. Staat je aanhangwagen in zulke situaties stil, dan voert die achterlicht en voorgeschreven stadslicht bij nacht en overdag bij ernstig belemmerd zicht.

Je staat bij dichte regen overdag met aanhangwagen op de vluchtstrook van een autosnelweg. Je zet stadslicht en achterlicht van auto en aanhangwagen aan, want dat is hier bij ernstig belemmerd zicht verplicht.

Buiten en binnen de bebouwde kom worden vaak verward; de plicht geldt alleen buiten. Parkeerstrook of -haven is geen parkeerplaats. De regel noemt motorvoertuigen op meer dan twee wielen; een aanhangwagen voert eigen licht. Een parkeerplaats bij een tankstation telt niet mee. Daar hoef je dit licht niet.

Bron:

Pech of ongeval: gevarendriehoek en waarschuwingslichten

Vormt je stilstaande voertuig een obstakel dat naderende bestuurders te laat zien, plaats dan een gevarendriehoek ongeveer 30 meter ervoor, richting het verkeer, behalve als je knipperend waarschuwingslicht voert.

Staat je auto of aanhangwagen stil en vormt hij een onverwacht obstakel, zet dan een gevarendriehoek. Plaats de gevarendriehoek op de weg, goed zichtbaar, ongeveer 30 meter ervoor, naar verkeer in gevaar. Je plaatst geen gevarendriehoek als je knipperend waarschuwingslicht voert.

Langs een landweg strand je net na een onoverzichtelijke bocht; verkeer komt van achter. Je voert knipperend waarschuwingslicht, geen driehoek. Dat mag, want bij knipperend waarschuwingslicht geldt de plicht tot de driehoek niet.

Soms plaats je toch beide; onnodig, want bij knipperend waarschuwingslicht vervalt de plicht. Zet de driehoek in de richting van het gevaar. Je gebruikt hem niet voor motorfietsen, wel voor aanhangwagens.

Net na een heuveltop op een autoweg strand je op de rechterrijstrook. Je zet de gevarendriehoek ongeveer 30 meter ervoor. Dat moet, want je voertuig is anders niet tijdig zichtbaar; de plicht geldt, tenzij je knipperend waarschuwingslicht voert.

Bron:

Autogordels en kinderbeveiligingssystemen: basis

Je gebruikt als bestuurder en passagier de beschikbare autogordel. Kinderen jonger dan 18 en korter dan 1,35 meter gaan in een geschikt kinderbeveiligingssysteem met keurmerk. Op zitplaatsen met gordels neem je niet meer passagiers mee dan er gordels zijn.

Je en je passagiers gebruiken in personenauto’s, bedrijfsauto’s, driewielige motorvoertuigen met gesloten carrosserie en brommobielen de autogordel. Autogordel: veiligheidsgordel.

Passagiers jonger dan 18 en korter dan 1,35 meter gebruiken een geschikt kinderbeveiligingssysteem met het vereiste keurmerk. Kinderbeveiligingssysteem: kinderzitje.

Hebben de passagierszitplaatsen autogordels? Dan neem je daar niet meer passagiers mee dan er gordels zijn.

Rijd je in een voertuig zonder autogordels of kinderbeveiligingssysteem, dan vervoer je geen passagiers jonger dan 3 jaar. Passagiers van 3 tot 18 jaar die korter zijn dan 1,35 meter zet je niet op een voorste zitplaats.

Een naar achteren gericht kinderbeveiligingssysteem gebruik je niet op een zitplaats met een voorairbag. Tenzij die airbag is uitgeschakeld of automatisch toereikend wordt uitgeschakeld.

Gebruik de gordel of het kinderbeveiligingssysteem zo dat de bescherming goed werkt. Personen van 18 jaar en ouder, en wie geen kinderbeveiligingssysteem hoeft te gebruiken, mogen een voorziening gebruiken die het diagonale deel van de gordel over de schouder leidt.

Bron:

Uitzonderingen: taxi, rolstoel, ligplaats en verbod anders te vervoeren

Rolstoelgebruikers worden in een vastgezette rolstoel met gordel vervoerd en er zijn uitzonderingen voor taxi’s en betaald vervoer, maar de middelen moeten correct worden gebruikt.

Je vervoert een rolstoelgebruiker in een rolstoel die in het voertuig vaststaat. De rolstoel staat stabiel en de gebruiker zit veilig. De passagier gebruikt de beschikbare veiligheidsgordel van het voertuig, de gordel van het vastzetsysteem, of een aangewezen constructie.

In taxi’s geldt de plicht voor een kinderbeveiligingssysteem niet. Ook de regels voor voertuigen zonder gordels gelden daar niet. Ontbreekt zo’n systeem, dan zit een passagier die korter is dan 1,35 meter en jonger dan 18 jaar niet voorin.

Bij vervoer tegen vergoeding en vraagafhankelijk openbaar vervoer in taxi’s gelden gordelplicht voor bestuurders en rolstoelbepaling niet. Bestuurder is wie het voertuig bestuurt. Uitzondering: geldt een overeenkomst als bedoeld, of is de taxi ingericht voor rolstoelvervoer volgens de eisen.

Bestuurders mogen deze passagiers niet anders vervoeren dan hier is voorgeschreven. Het gaat om passagiers jonger dan 12 jaar en om rolstoelgebruikers.

Voor passagiers met een ligplaats geldt de algemene gordelplicht niet. Is die beschikbaar, dan gebruiken zij de daarvoor bestemde veiligheidsvoorziening.

Bron:

Termen uit de auto: wat bedoelt het CBR precies

Waarschuwingslichten, claxonneren, achteruitrijlicht, linker en rechter dimlicht, driepuntsgordel en heupgordel zijn namen voor functies of onderdelen die je veilig gebruikt of herkent.

Waarschuwingslichten laten alle richtingaanwijzers tegelijk knipperen bij gevaar of pech. Zo waarschuw je anderen. Claxonneren is het geven van een geluidssignaal met de claxon. Een achteruitrijlicht is een wit licht achter op de auto. Het brandt bij achteruitrijden, zodat anderen zien dat je achteruit rijdt en je pad verlicht is. Linker dimlicht en rechter dimlicht zijn de twee dimlichtkoplampen voor op de auto. Eén links, één rechts op de auto. Een driepuntsgordel heeft een diagonaal en een heupdeel. Die lopen over schouder en heup. Een heupgordel loopt alleen over de heupen.

Regelmatig verwar je claxonneren met lichtseinen; claxonneren is alleen de claxon.

Na het inschakelen van je verlichting op een parkeerplaats zie je linksvoor licht, rechtsvoor niet. Je benoemt het als een storing aan het rechter dimlicht. Dat klopt, want ‘linker dimlicht en rechter dimlicht’ zijn de twee dimlichtkoplampen, elk apart benoemd.

Achteruitrijlicht is wit, remlicht is rood.

Ook een rijschool nodig?

De theorie leer je hier gratis. Voor de rijlessen heb je een rijschool nodig. Op Ribba vergelijk je rijscholen op het slagingspercentage van het CBR, het prijsniveau en de beoordelingen van eerdere leerlingen.

Rijscholen vergelijken