Hoofdstuk 6 van 11

Verantwoorde verkeersdeelname en milieubewust rijden

Veilig deelnemen aan het verkeer begint met geen gevaar of hinder veroorzaken en met het vermijden van gedragingen die als zwaar verkeersonveilig gelden. Rijden onder invloed, straatracen, zonder geldige bevoegdheid rijden en wegrijden na een ongeval zijn verboden, en je houdt rekening met de plek van fietsers en bromfietsers.

Waar het CBR naar vraagt: Welke kennis en vaardigheden zijn belangrijk voor een veilige verkeersdeelname en om zuinig te rijden? En welke risico's zijn er?

Niveau K+. Je neemt een juiste beslissing in een situatie en laat zien dat je begrijpt hoe de regel werkt. Bijvoorbeeld: wie laat je hier voorgaan?

De basis: geen gevaar of hinder veroorzaken

Gedraag je zo dat er geen gevaar ontstaat en je het verkeer niet hindert.

Je gedraagt je niet zo dat er gevaar op de weg ontstaat of kan ontstaan. Simpel en streng, dat is de hoofdregel. Je hindert het verkeer niet, zelfs niet als dat alleen kan gebeuren.

In de praktijk kijk je vooruit en houd je je voertuig onder controle. Je vermijdt keuzes die anderen in de problemen brengen, zoals onverwacht remmen of blokkeren.

Je rijdt in een woonstraat met geparkeerde auto's aan beide kanten. Voor je staat een vuilniswagen stil en blijft weinig ruimte over. Je mindert vaart, stopt waar je niemand blokkeert en houdt afstand. Je wacht tot het vrij is, want je mag geen gevaar of hinder veroorzaken.

Niet alleen echt gevaar telt; ook het kunnen veroorzaken valt hieronder.

Verwar hinderen niet met alleen blokkeren; ook even dubbel parkeren is hinderen.

Bron:

Zwaar verkeersonveilige gedragingen

Opzettelijk en in ernstige mate verkeersregels schenden, met levensgevaar of gevaar voor zwaar letsel voor een ander, is verboden.

Voorbeelden zijn: onvoldoende rechts houden op onoverzichtelijke plaatsen, gevaarlijk inhalen en een rood kruis negeren. Ook rijden op de vluchtstrook waar dat niet mag, inhalen op of voor een voetgangersoversteekplaats, en geen voorrang verlenen. Voorrang verlenen is een ander eerst laten gaan. Verder: de maximumsnelheid overschrijden, bumperkleven, door rood licht rijden en tegen de verkeersrichting inrijden. Tijdens het rijden een mobiel elektronisch apparaat vasthouden, of verkeersaanwijzingen van bevoegde personen negeren.

Zo zie je welke risicovolle keuzes je altijd vermijdt om ernstig gevaar te voorkomen.

Verwar vasthouden van een mobiel apparaat niet met elk gebruik. De wet noemt vasthouden tijdens het rijden. Bij onvoldoende rechts houden gaat het hier om onoverzichtelijke plaatsen, niet overal.

Op een autosnelweg hangt boven de linkerstrook een rood kruis. Verderop staan hulpverleners met een pechauto. Je blijft op een open rijstrook en rijdt niet onder het kruis, omdat zo’n rood kruis negeren een zwaar verkeersonveilige gedraging is.

Bron:

Afstand houden en veilig inhalen

Gevaarlijk inhalen en zeer dicht achter een ander voertuig rijden zijn zwaar verkeersonveilig.

Haal alleen in als het veilig kan. Vermijd elke situatie die als gevaarlijk inhalen kan worden gezien.

Rijd je dicht achter je voorligger, dan vergroot je de kans op kop-staartbotsingen. Dat geldt als zeer dicht achter een ander voertuig rijden, dus houd voldoende ruimte zodat je tijdig kunt reageren.

Bij een stadsweg met twee rijstroken rijdt voor je een bestelauto, en verderop ligt een voetgangersoversteekplaats. Je houdt voldoende ruimte en blijft achter de bestelauto tot na de oversteekplaats. Pas als je vrij zicht hebt haal je in. Zo voorkom je gevaarlijk inhalen en zeer dicht achter rijden, en je haalt niet voor of op een oversteekplaats in.

Vrij zicht is meer dan even geen tegenliggers zien.

Op een landweg rijdt voor je een trekker. Je houdt afstand en wacht tot na de bocht. Daar haal je in, want gevaarlijk inhalen en zeer dicht achter rijden zijn verboden.

Bron:

Snelheid, plaats op de weg en tekens boven de weg

De maximumsnelheid overschrijden, onvoldoende rechts houden bij onoverzichtelijke plekken, een rood kruis negeren en onterecht de vluchtstrook gebruiken zijn risicogedragingen.

Rijd binnen de limiet en pas je snelheid aan de situatie aan. Is het onoverzichtelijk, dan neem je gas terug en houd je waar nodig voldoende rechts om risico’s te beperken.

Respecteer rode kruizen en gebruik de vluchtstrook niet als dat niet is toegestaan. Dat geeft direct gevaar voor jou en anderen. Een rood kruis geldt ook als de rijstrook leeg lijkt.

Op de autosnelweg zie je boven jouw rijstrook een rood kruis en verderop stilstaand verkeer. Je laat tijdig gas los, wisselt naar rechts en blijft van de vluchtstrook af. Je volgt het teken, past je snelheid aan en houdt rechts, omdat een rood kruis de rijstrook sluit en dit onoverzichtelijk is.

Soms wordt gedacht dat je bij langzaam verkeer even de vluchtstrook gebruikt. Dat mag niet als dat niet is toegestaan en zorgt voor direct gevaar. De maximumsnelheid is geen verplicht tempo; je remt eerder bij onoverzichtelijk.

Bron:

Voorrang en verkeerslichten

Als je geen voorrang verleent of door rood licht rijdt, handel je zwaar verkeersonveilig.

Let op voorrangssituaties: voorrang verlenen is eerst een ander laten gaan. Neem alleen je ruimte en voorkom schrik en hard remmen.

Stop voor rood licht en rijd pas bij groen. Zo blijven overstekers en kruisend verkeer veilig.

Bron:

Aandacht bij de weg en luisteren naar aanwijzingen

Tijdens het rijden houd je geen mobiel elektronisch apparaat vast en volg je aanwijzingen van bevoegde personen op.

Blijf met je aandacht bij het verkeer en laat je niet afleiden door een apparaat in je hand. Je reageert trager en maakt sneller fouten. Bij wegwerkzaamheden of een incident sturen zij het verkeer veilig en ordelijk. Volg altijd de aanwijzingen van bevoegde personen.

Tijdens spitsuur sta je bij wegwerkzaamheden met pylonen en een verkeersregelaar. Je stopt voor zijn stopteken en legt je telefoon weg. Daarna rijd je pas door op zijn seintje, want je volgt bevoegde aanwijzingen en je houdt geen mobiel elektronisch apparaat vast tijdens het rijden.

Soms wordt vasthouden verward met even kijken. De vraag gaat dan over vasthouden tijdens het rijden.

Bron:

Rijden onder invloed van alcohol of andere stoffen

Je mag niet rijden of begeleiden als je onder invloed bent of als je alcohol- of stofwaarden boven de wettelijke grenzen liggen.

Je mag niet rijden, laten rijden of begeleiden als je onder invloed bent. Onder invloed betekent: een middel schaadt je rijvaardigheid. Kun je daardoor niet behoorlijk besturen of begeleiden? Dan is rijden verboden.

Voor alcohol gelden grenswaarden. Dat zijn de wettelijke maxima. Boven 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht is verboden. Boven 0,5 milligram alcohol per milliliter bloed is ook verboden. Beginnende bestuurders hebben lagere limieten: 88 microgram per liter adem en 0,2 milligram per milliliter bloed. Of je beginnend bent, hangt af van de duur en leeftijd bij je eerste rijbewijs.

Voor aangewezen drugs en combinaties van middelen gelden ook grenswaarden. Overschrijding daarvan is verboden.

Je mag bovendien niemand laten rijden als je weet dat die persoon in een verboden toestand is. Moet je dat redelijkerwijs weten? Dan geldt dat ook.

Na een feest in een woonstraat vraagt een vriend je auto. Je weigert, omdat je niemand mag laten rijden onder invloed.

Bron:

Voorkom ongevallen door jouw schuld

Gedraag je niet zo dat door jouw schuld een verkeersongeval met dodelijk of lichamelijk letsel ontstaat.

Rijd beheerst en voorspelbaar, zodat je handelen geen ongeval veroorzaakt door jouw schuld. Dan kan een ander overlijden, (zwaar) letsel oplopen, of tijdelijk normale bezigheden niet uitoefenen. Verklein risico’s door tijdig te kijken, tijdig te beslissen en niemand te dwingen tot een noodmanoeuvre. Zo hoeft een ander niet uit te wijken.

Je staat in een parkeervak langs een rijbaan met een fietsstrook. Auto’s naderen, een bromfiets rijdt op de fietsstrook. Je kijkt spiegels en over je schouder, zet richting aan en wacht tot er ruimte is. Je rijdt pas weg als niemand hard moet remmen of uitwijken, want jij mag niemand tot een noodmanoeuvre dwingen. Zo voorkom je schuld.

Reken niet op andermans herstel.

Bron:

Na een ongeval: blijf ter plaatse en maak jezelf kenbaar

Bij letsel, doden, schade of hulpeloosheid blijf je bij het ongeval. Is er alleen schade, dan mag je weg na deugdelijk gelegenheid te bieden om jouw en het voertuig’s identiteit vast te stellen.

Raak je bij een ongeval betrokken of veroorzaak je het? Blijf ter plaatse als je weet of redelijk vermoedt dat er doden, letsel of schade zijn. Of dat iemand hulpeloos achterblijft.

Was er uitsluitend schade? Dan mag je weg nadat je deugdelijk gelegenheid hebt geboden om jouw identiteit en die van het voertuig vast te stellen.

Tijdens parkeren op een parkeerterrein raak je een geparkeerde auto. Je blijft staan en maakt jezelf kenbaar. Je biedt gelegenheid tot vaststelling van jouw identiteit en die van het voertuig. Daarna rij je weg, omdat het alleen om schade gaat.

Het idee dat je kunt doorrijden als jij geen schuld hebt, klopt niet. Je blijft en maakt jezelf kenbaar. Weggaan mag nooit wanneer iemand hulpeloos achterblijft. Gegevens geven verandert daar niets aan.

Na een botsing met een fietser blijft hij liggen. Je blijft en maakt jezelf kenbaar. Dat moet bij letsel.

Bron:

Rijden met geldige bevoegdheid

Rijden terwijl je rijbevoegdheid is ontzegd, je rijbewijs ongeldig, ingevorderd of geschorst is, of wanneer je weet dat het zijn geldigheid heeft verloren, is verboden.

Weet je, of hoor je te weten, dat je niet mag rijden? Dan rijd je niet met een motorrijtuig van die categorie. Er zijn beperkte uitzonderingen bij rijonderricht of bij een rijproef voor een onderzoek. Blijf dan van het stuur tot je bevoegdheid hersteld is.

Langs een winkelcentrum sta je geparkeerd met je auto. Je weet dat je rijbewijs B ongeldig is verklaard. Je rijdt niet weg, want je bevoegdheid ontbreekt; alleen rijonderricht of een rijproef in een onderzoek vormt een beperkte uitzondering.

Rijonderricht is niet een vriend naast je. Het gaat om officiële les met dubbele bediening; buiten die situatie geldt het verbod zolang jouw rijbewijs niet geldig is.

In een lesauto met dubbele bediening zit een instructeur naast je. Je rijbewijs B is ongeldig, maar je rijdt de lesroute. Dat mag alleen tijdens rijonderricht of een rijproef; anders rijd je niet, want jouw bevoegdheid ontbreekt.

Bron:

Geen straatraces

Je mag op de weg geen wedstrijd met voertuigen houden of eraan deelnemen.

In een wedstrijd meet of vergelijk je prestaties. Dat kan gaan om deelnemers, voertuigen, onderdelen of brandstoffen. Niet alleen jij als bestuurder telt mee, ook de eigenaar of houder die je laat deelnemen. Bestuurder: jij bestuurt een voertuig.

Je staat met je bromfiets in een woonstraat naast een scooter. Een bekende wil gas geven om te zien wie sneller optrekt. Jij doet niet mee en slaat rechtsaf, omdat dit rijden prestaties vergelijkt en verboden is.

Vlot wegrijden bij groen is normaal; afspreken wie sneller is maakt het wel wedstrijd. Ook de eigenaar of houder die laat deelnemen, geldt als deelnemer.

Bron:

Gebruik geen andermans auto zonder recht

Het is verboden opzettelijk zonder recht een motorrijtuig van een ander op de weg te gebruiken.

Neem nooit andermans auto als je daar geen recht op hebt, ook niet voor een kort ritje. Zo bescherm je de eigenaar en de veiligheid op de weg.

Een klasgenoot biedt je een autosleutel aan in een woonstraat. Hij wil dat je even rijdt. Jij stapt niet in en vraagt eerst of jij recht hebt om te rijden. Krijg je dat niet, dan laat je de auto staan. Want zonder recht een aan een ander toebehorend motorrijtuig op de weg gebruiken is verboden.

Even verzetten uit een parkeervak is ook gebruik van de weg.

Je verwart toestemming soms met recht. Een sleutel in je hand zegt niets. Vraag wie het voertuig mag uitlenen en of jij dat recht hebt. Je denkt ook wel dat een paar meter geen gebruik van de weg is. Verplaats je het motorrijtuig, dan gebruik je het op de weg. Ook bij keren uit een parkeervak.

Bron:

Waar je fietsers en bromfietsers kunt verwachten

Fietsers en bromfietsers hebben vaste plekken: fietsers doorgaans op het verplichte fietspad, bromfietsers op het fiets/bromfietspad, met aangegeven uitzonderingen.

Stel: een stadsweg met een verplicht fietspad rechts en een rijbaan. Vooruit rijdt een bakfiets met aanhangwagen, duidelijk breder dan 0,75 meter. Rechts op het pad rijden gewone fietsers. Jij houdt afstand tot de bakfiets, checkt spiegels, kijkt naar het pad. Je wacht op een veilig gat en passeert de bakfiets ruim. Dat doe je omdat brede fietsen en fietsen met brede aanhangwagen de rijbaan mogen gebruiken. Fietsers zonder die breedte horen hier op het verplichte fietspad. Bromfietsers verwacht je vooral op het fiets/bromfietspad; ontbreekt dat, dan op de rijbaan. Daarom passeer je de bakfiets pas met ruime zijafstand, omdat die hier mag rijden.

Regelmatig gaat het mis tussen fietsstrook en fietspad. Een fietsstrook ligt op de rijbaan; je verwacht daar fietsers naast het autoverkeer. Dat verschilt van een verplicht fietspad naast de rijbaan. Ook denken sommigen dat een onderbord bromfietsers naar de rijbaan stuurt. Dat bord geldt voor snorfietsen.

Bron:

Paarden, ruiters en vee op de weg

Bij paarden, ruiters en vee geef je rust, ruime afstand en geen claxon; bij vee rijd je stapvoets of wacht.

Paarden schrikken snel van geluid en van voertuigen die dicht langs hen komen. Passeer een ruiter of een geleider van vee rustig, met ruime afstand, en claxonneer niet. Ruiters en geleiders zijn weggebruikers, iedereen die de weg gebruikt. Je mag hen niet hinderen in hun doorgang. Bij vee op de weg rijd je stapvoets, wandeltempo, of je wacht.

Je rijdt op een buitenweg en nadert een ruiter met begeleider te voet. Je mindert op tijd. Dat doe je omdat zij weggebruikers zijn en een paard kan schrikken. Je passeert stapvoets en ruim, zonder claxon.

Veel fouten: te dicht of te snel langs, of toch claxonneren. Dat lijkt behulpzaam voor hen. Je claxonneert alleen bij dreigend gevaar, een direct aanrijdingsrisico. Blijf rustig, geef ruimte.

Bron:

Veilig is meestal ook zuinig

Rij zo dat je geen gevaar of hinder veroorzaakt, want rustig, voorspelbaar en aandachtig rijden beperkt risico’s en voorkomt onnodige handelingen.

Kijk en beslis op tijd; zo rem en stuur je minder abrupt en blijft het verkeer om je heen vloeiender. Dat geeft jou en anderen meer ruimte, verkleint kans op fouten of schrikreacties, maakt rijden veiliger en kost jou en je voertuig meestal minder inspanning.

Verderop ligt een kruising met verkeerslichten en voor jou staat een korte wachtrij. Je kijkt ver vooruit, laat vroeg gas los en houdt ruimte voor je. Je voorkomt abrupt remmen en optrekken, want vloeiend rijden geeft ruimte, veiligheid en minder inspanning. Op een autoweg met invoegstrook zie je rechts invoegers; jij laat vroeg gas los en houdt ruimte, want dat is veiliger en zuiniger.

Rustig rijden is niet traag rijden. Te laat kiezen leidt juist tot hard remmen en schokkerige stuurbewegingen. Anticiperen is op tijd kiezen en doseren, niet overal vaart wegnemen. Sommigen verwarren rustig rijden met traag doorrollen naar groen; jij doseert tijdig en houdt het vloeiend.

Ook een rijschool nodig?

De theorie leer je hier gratis. Voor de rijlessen heb je een rijschool nodig. Op Ribba vergelijk je rijscholen op het slagingspercentage van het CBR, het prijsniveau en de beoordelingen van eerdere leerlingen.

Rijscholen vergelijken