Hoofdstuk 5 van 11

Verkeerstekens en aanwijzingen

Volg aanwijzingen van bevoegden en alle verkeerstekens met een gebod of verbod; botst een regel met een teken dan geldt het teken, en bij voorrang gaan verkeerslichten boven die tekens. Ken de betekenissen van lichten, borden en wegmarkeringen en let op beperkingen per rijstrook, zone en onderbord.

Waar het CBR naar vraagt: Verkeersborden, verkeerslichten, verkeerstekens op het wegdek en aanwijzingen van bijvoorbeeld agenten.

Niveau K+. Je neemt een juiste beslissing in een situatie en laat zien dat je begrijpt hoe de regel werkt. Bijvoorbeeld: wie laat je hier voorgaan?

De borden bij dit hoofdstuk

Klik op een bord voor de betekenis en wat je moet doen.

Aanwijzingen en gebods- of verbodstekens moet je volgen

Je volgt aanwijzingen van bevoegden en je geeft gevolg aan verkeerstekens die een gebod of verbod inhouden.

Je volgt aanwijzingen, mondeling of met gebaren, van bevoegde en duidelijk kenbare ambtenaren. Ook van militairen van de Koninklijke Marechaussee. En van bevoegde en kenbare verkeersregelaars, van personen die bij praktijkles of het praktijkexamen voor verkeersregelaars optreden in voorgeschreven kleding.

Bevoegden gebruiken, voor zover mogelijk, de gebaren uit bijlage II wanneer zij aanwijzingen geven. Je volgt ook het stopteken van bevoegde, kenbare verkeersbrigadiers.

Je stopt ook zodra de begeleider van een railvoertuig jou daar een stopteken geeft. Dat is model F10, een rode vlag of rode lamp.

Verder geef je gevolg aan verkeerstekens met een gebod of een verbod.

Je rijdt in een woonstraat langs een school. Een verkeersbrigadier steekt het stopbord omhoog. Je stopt voor de oversteekplaats en wacht, want bestuurders moeten het stopteken van verkeersbrigadiers opvolgen.

Regelaars in opleiding tellen alleen tijdens de praktijkles of het examen, met voorgeschreven kleding. Van verkeersbrigadiers volg je alleen het stopteken.

Bron:

Wat gaat voor bij strijd: tekens en lichten

Botst een verkeersregel met een verkeersteken, dan volg je het teken. Bij voorrang volg je verkeerslichten boven die verkeerstekens.

Als een verkeersregel botst met een verkeersteken, dan volg je het teken. Bij voorrang volg je verkeerslichten boven die verkeerstekens.

Op een kruispunt met verkeerslichten en een stopbord kom je uit een woonstraat. Het licht staat op groen. Je rijdt door zonder te stoppen, want het verkeerslicht gaat boven het stopbord dat de voorrang regelt.

Wat vaak misgaat: denken dat verkeerslichten alles overstemmen. Ze gaan alleen boven tekens die de voorrang regelen. Een maximumsnelheid, rijrichting of inrijverbod verandert niet door groen of rood. Ook andersom: een bord gaat pas boven een verkeersregel als die twee echt botsen.

Op een stadsweg wil je linksaf een zijstraat in met een inrijverbod. Het verkeerslicht voor jou springt op groen. Je slaat niet af, want verkeerslichten regelen alleen de voorrang en het inrijverbod blijft gelden.

Dat onderscheid, voorrangstekens versus andere borden, wordt vaak door elkaar gehaald, vooral bij groen licht.

Bron:

Voor welke rijstrook of zijde geldt een bord

Een bord kan voor één of meer rijstroken gelden, E1, E2 en E3 gelden alleen voor de kant waar ze staan, en parkeren en plaatsen van fiets of bromfiets mag op daarvoor bestemde weggedeelten.

Heeft de weg rijstroken, dan kan een verkeersbord gelden voor één of meer rijstroken. Per rijstrook dus.

De verkeersborden E1, E2 en E3 gelden alleen voor die wegzijde van de weg. Alleen waar ze staan.

Parkeer je voertuig alleen op de daarvoor bestemde weggedeelten van de weg. Zet daar je fiets of bromfiets neer.

In een stadsweg met drie rijstroken hangt boven de rechterstrook 50. Boven de andere stroken staat niets. Voor je wisselen auto’s van strook. Je blijft rechts en houdt 50 aan, want dit bord geldt alleen voor die rijstrook.

Verwar per-rijstrook niet met per-wegzijde bij E1, E2 en E3. Een bord boven één rijstrook geldt niet automatisch voor de andere. Aangewezen parkeervakken mag je gebruiken.

In een woonstraat staat rechts bord E1 bij parkeervakken. Je parkeert in een vak. Want E1 geldt daar, maar parkeervakken zijn bestemd.

E1 rechts ook links laten gelden is fout.

Bron:

Zones en onderborden

Een bord met 'zone' geldt in het aangeduide gebied of tot de bijbehorende einde-zoneborden. Onderborden leggen uit, beperken tot of uitzonderen bepaalde weggebruikers of gedrag.

Zie je boven een verkeersbord het woord zone met een gebied erbij? Dan geldt dat bord in dat gebied.

Zie je boven een verkeersbord het woord zone zonder gebiedsaanduiding? Dan geldt het bord in het gebied tussen het bord en de bijbehorende einde-zoneborden, ook als bord E10 is geplaatst.

Met een onderbord krijg je extra uitleg bij het bord dat je ziet. Je ziet of het bord alleen geldt voor met symbolen aangeduide weggebruikers of gedrag. Met 'uitgezonderd' en symbolen zie je voor wie of welk gedrag het bord niet geldt.

Staan er teksten of tekens op een onderbord? Dan haal je het bedoelde verkeersgedrag uit dat onderbord, en die symbolen betekenen hetzelfde als in bijlage 1.

Langs een woonstraat passeer je 'Zone 30' zonder gebiedsaanduiding. In een zijstraat ontbreekt het einde-zonebord. Je houdt 30 aan tot dat bord, want een zone loopt door tot het einde-zonebord.

Bron:

Driekleurige verkeerslichten

Bij driekleurige lichten: groen doorgaan, geel stoppen tenzij je redelijkerwijs niet meer kunt stoppen, en rood stoppen, plus regels voor pijlen, fietssymbool, militaire colonne, 'Rechtsaf voor (brom)fietsers vrij' en rijstrooklichten.

Groen licht betekent doorgaan. Geel betekent stoppen, behalve voor bestuurders die dichtbij zijn en redelijkerwijs niet meer kunnen stoppen; die mogen doorgaan. Rood licht betekent stop. Zie je een verlichte pijl, dan geldt dat licht alleen voor die richting. Bij een verlichte fiets geldt licht voor fietsers, bromfietsers op een fiets- of bromfietspad en bestuurders van een gehandicaptenvoertuig. Rijd je in een militaire colonne die bij groen doorging, dan mag je door, ook als het licht verandert. Bij het bord 'Rechtsaf voor (brom)fietsers vrij' of 'Rechtsaf voor fietsers vrij' gelden geel en rood niet voor die rechts afslaande bestuurders, die daar het overige verkeer voor laten gaan. Op wegen met rijstroken dezelfde kant op kan een licht per rijstrook gelden; dan geldt het per strook.

Geel is stop; versnellen om het te halen valt hier niet onder.

Bij een kruispunt met aparte linksafstrook brandt voor jou een groene pijl, terwijl het gewone licht voor rechtdoor rood is. Je slaat linksaf. Dat mag, want een verlichte pijl geldt alleen voor die richting.

Bron:

Tweekleurige lichten en tram/buslichten

Bij tweekleurige lichten is geel stoppen, tenzij je redelijkerwijs niet meer kunt stoppen; rood is stoppen, met dezelfde regels uit artikel 68. Bij tram- en buslichten is wit doorgaan, geel stoppen tenzij dat niet meer kan en rood stoppen, voor de genoemde bestuurders en richtingen.

Bij tweekleurige verkeerslichten is geel stoppen, behalve als je redelijkerwijs niet meer kunt stoppen. Ben je het licht al te dicht genaderd? Dan mag je doorrijden. Rood betekent altijd stoppen.

Het gaat om pijlen, fietsafbeeldingen, militaire colonnes, 'Rechtsaf ... vrij' en rijstrookspecifieke toepassing. Die regels uit artikel 68 gelden hier ook.

Bij tram- en buslichten betekent wit licht, ook knipperend, dat je doorgaat. Geel is stoppen, behalve als je redelijkerwijs niet meer kunt stoppen. Rood is stoppen.

Het witte licht en het witte knipperlicht gelden alleen voor de aangegeven richtingen.

Tram- en buslichten gelden voor bestuurders van een tram en van een lijnbus in die richting. Een bestuurder bestuurt een voertuig. Rij je op een busbaan of busstrook waarop het licht betrekking heeft? Dan geldt het ook voor jou.

Kruispunt met busstrook en wit pijllicht rechts; je rijdt door, want dit licht geldt op die strook.

Wit buslicht is geen groen voor iedereen.

Bron:

Overweg-, brug- en rijstrooklichten

Bij overwegen: wit knipperlicht geen trein, rood knipperlicht stoppen. Bij bruglichten is rood, ook knipperend, stoppen. Rijstrooklichten tonen of je een rijstrook mag gebruiken, moet mijden of dat deze alleen voor BUS of LIJNBUS is.

Onder een matrixbord op een autosnelweg zie je boven jouw rijstrook een witte pijl. Links staat een groene pijl, rechts een maximumsnelheid op bord A3. Links is ruimte. Jij kijkt, geeft richting aan en wisselt naar de rijstrook met de groene pijl of het snelheidsbord. Je blijft weg van de rijstrook met de witte pijl. Je doet dat omdat de witte pijl een voorwaarschuwing is voor een rood kruis. Je gebruikt alleen rijstroken met een groene pijl of maximumsnelheid.

Sommigen denken dat een groene pijl verplicht is. Dat teken betekent alleen dat het mag. Anderen lezen een witte pijl als direct verbod. Het is een voorwaarschuwing: je kiest een andere rijstrook zodra het kan, omdat daarna een rood kruis kan volgen. Je denkt soms dat je bij een brug door kunt rijden als het water stil lijkt. Rood licht of rood knipperlicht bij bruglichten betekent altijd stoppen.

Bron:

Voetgangerslichten

Groen: je steekt over. Groen knipperend: je steekt over, rood volgt snel. Rood: je begint niet; ben je al bezig, loop snel door. Geel knipperlicht voor rood: je mag over, maar je laat het overige verkeer voor laten gaan.

Vervangt een geel knipperlicht het rode, als bedoeld in artikel 75, dan mag je oversteken, maar je laat het overige verkeer ter plaatse voor laten gaan; voor laten gaan betekent: je wacht even. Rood licht betekent: je begint niet met oversteken; ben je al bezig, loop zo snel mogelijk door. Groen knipperend licht: je steekt over, maar rood volgt snel. Groen licht betekent dat je als voetganger nu mag oversteken.

Je staat bij een kruispunt met voetgangerslichten; het rode is vervangen door geel knipperlicht. Auto's en fietsers rijden door. Je wacht tot er ruimte is en steekt dan over, omdat je bij geel knipperlicht mag oversteken, maar het overige verkeer eerst voor laat gaan.

Groen knipperend wordt soms gezien als niet meer mogen beginnen. Dat klopt niet: je mag nog starten, maar rood volgt snel. Geel knipperlicht geeft geen voorrang; je laat het overige verkeer ter plaatse voor gaan.

Bron:

Doorgetrokken strepen, verdrijvingsvlakken en puntstukken

Je overschrijdt geen doorgetrokken streep en je bevindt je niet links ervan bij verkeer in twee richtingen. Uitzonderingen staan hierboven. Verdrijvingsvlakken en puntstukken gebruik je niet, behalve in die gevallen.

Je rijdt op een buitenweg met verkeer in twee richtingen. In het midden ligt een streepcombinatie: aan jouw kant onderbroken, aan de andere kant doorgetrokken. Voor je tuft een tractor. Er is ruim zicht. Jij geeft richting aan, haalt kort in en keert terug achter de onderbroken streep, omdat aan jouw zijde een onderbroken streep ligt en je die mag overschrijden.

Bij een afrit wordt een verdrijvingsvlak soms aangezien voor rijstrook. Dat vlak en het puntstuk gebruik je niet. Toegestaan is het alleen wanneer je een spitsstrook volgt die een splitsing of samenvoeging passeert. Of wanneer je rechtmatig een busbaan of busstrook volgt op zo’n plek. Verder wordt een doorgetrokken streep verward met een streep langs de rand. Het verbod uit deze regel gaat niet over die randstreep. Volg je daarentegen een open spitsstrook over het puntstuk, dan mag je erover. Je blijft eraf, omdat het geen rijstrook is.

Bron:

Gele strepen langs de stoeprand

Gele onderbroken streep: niet parkeren; gele doorgetrokken streep: niet stilstaan, dus geen direct in- of uitstappen.

Een gele onderbroken streep langs de stoeprand betekent: je mag niet parkeren. Een gele doorgetrokken streep verbiedt stilstaan. Parkeren is je voertuig langer stil laten staan dan voor direct in- of uitstappen of onmiddellijk laden en lossen. Stilstaan is kort.

Je rijdt in een winkelstraat met rechts een gele onderbroken streep. Je zet kort je passagier af bij de deur. Dat mag, want hier is alleen parkeren verboden; je mag kort stilstaan voor direct uitstappen. Je rijdt daarna meteen door.

Hier maak je vaak fouten. Je denkt snel dat een onderbroken streep ook stilstaan verbiedt. Bij een doorgetrokken streep mag je niet stilstaan, dus geen in- of uitstappen of laden en lossen. Onthoud: onderbroken is niet parkeren, doorgetrokken is niet stilstaan.

Bron:

Pijlen, stopstreep en haaientanden

Op een kruispunt volg je je voorsorteerstrook of uitrijstrook, je stopt bij je stopstreep als dat verplicht is en bij haaientanden verleen je voorrang aan bestuurders op de kruisende weg.

Verwarring ontstaat over pijlen: ze worden soms gezien als advies. De plicht geldt op een kruispunt op de voorsorteerstrook en op de uitrijstrook ter hoogte van de pijlen. Buiten die plekken toont een pijl richting, maar deze regel verplicht niet. Ook wordt de fietsstrook in zo’n voorsorteerstrook los gezien. Die strook maakt deel uit van de voorsorteerstrook; je volgt dezelfde richting. Je stopt voor de stopstreep alleen wanneer stoppen verplicht is. Haaientanden betekenen voorrang verlenen aan bestuurders, niet aan voetgangers.

Stel je komt aan bij een kruispunt met drie voorsorteerstroken: linksaf, rechtdoor, rechtsaf. Jij staat op de middelste strook; links naast je staat iemand die linksaf wil. Je rijdt rechtdoor zodra je weg kunt, zonder van strook te wisselen. Dat doe je omdat op een kruispunt de richting van jouw voorsorteerstrook verplicht is. Afwijken van de pijl op je strook mag niet, dus je gaat rechtdoor.

Bron:

Ook een rijschool nodig?

De theorie leer je hier gratis. Voor de rijlessen heb je een rijschool nodig. Op Ribba vergelijk je rijscholen op het slagingspercentage van het CBR, het prijsniveau en de beoordelingen van eerdere leerlingen.

Rijscholen vergelijken