Rijbewijscategorieën: alle categorieën (A, B, BE, C, D, T…) uitgelegd

Wat zijn rijbewijscategorieën?

Een rijbewijscategorie bepaalt welk type voertuig je mag besturen. Voor elke categorie leg je een apart examen af, en elke categorie kent een eigen minimumleeftijd. De categorieën zijn Europees geharmoniseerd: de letters AM, A, B, C, D en T betekenen in heel de EU hetzelfde. Haal je bijvoorbeeld je autorijbewijs, dan staat categorie B op je pasje; ga je later motorrijden, dan komt daar categorie A bij.

Grofweg lopen de categorieën op in gewicht en zwaarte van het voertuig: van bromfiets (AM) via motor (A) en auto (B) naar vrachtwagen (C), bus (D) en tractor (T). Aanhangers krijgen een eigen letter of code. Hieronder zie je ze allemaal op een rij.

Overzicht van alle rijbewijscategorieën

De onderstaande tabel geeft per categorie beknopt weer wat je ermee mag en vanaf welke leeftijd je het rijbewijs meestal kunt halen. De leeftijden zijn een indicatie: voor sommige categorieën gelden uitzonderingen (bijvoorbeeld via een getrapte instap of met een beroepskwalificatie). Controleer de exacte eisen altijd bij cbr.nl.

Categorie	Wat mag je ermee	Leeftijd (indicatie)
AM	Bromfiets, scooter (tot 45 km/h) en brommobiel	Vanaf 16 jaar
A1	Lichte motor tot 125 cc en 11 kW	Vanaf 18 jaar
A2	Middelzware motor tot 35 kW	Vanaf 18 jaar
A	Alle motoren, zonder vermogensbegrenzing	Meestal vanaf 24 jaar (of getrapt via A2)
B	Personenauto/bestelbus tot 3.500 kg, max. 8 passagiers	Vanaf 18 jaar (17 via 2toDrive)
BE	Auto (B) met een zware aanhanger of caravan	Vanaf 18 jaar
B met code 96	Auto met aanhanger als combinatie tot 4.250 kg	Vanaf 18 jaar
C1	Lichte vrachtwagen van 3.500 tot 7.500 kg	Vanaf 18 jaar
C	Vrachtwagen zwaarder dan 3.500 kg	Vanaf 18 jaar (met code 95)
CE	Vrachtwagen (C) met een zware aanhanger of oplegger	Vanaf 18 jaar (met code 95)
D1	Kleine bus voor maximaal 16 passagiers	Vanaf 18 jaar (met code 95)
D	Bus voor meer dan 8 passagiers	Vanaf 18 jaar (met code 95)
T	Land- en bosbouwtrekker (tractor) en MMBS	Vanaf 16 jaar

Let op de codes die bij sommige categorieën horen. Code 95 (vakbekwaamheid) is verplicht als je beroepsmatig met een vrachtwagen of bus rijdt; zonder die code mag je C, CE, D of D1 alleen privé gebruiken. Code 96 is een lichte aanvulling op categorie B waarmee je een iets zwaardere aanhanger mag trekken dan standaard, maar minder dan met een volledig BE-rijbewijs. Rijd je automaat, dan kan code 78 op je rijbewijs staan.

Zo herken je een categorie op je rijbewijs

Wil je weten welke categorieën jij hebt? Draai je rijbewijs om. Op de achterkant staat een tabel met alle categorieletters (AM, A1, A2, A, B, BE, C1, C, CE, D1, D, T) onder elkaar. Achter elke categorie die je hebt gehaald, staat een begindatum (kolom 10) en soms een einddatum (kolom 11). Categorieën die je niet hebt, blijven leeg.

In de laatste kolom (kolom 12) staan eventuele codes: cijfers die een beperking of extra bevoegdheid aangeven. De bekendste zijn 78 (je mag alleen automaat rijden), 96 (zwaardere aanhanger dan standaard bij B) en 95 (beroepsbevoegdheid voor vracht of bus). De genummerde kolommen 1 tot en met 9 op de voorkant gaan over je persoonsgegevens en de geldigheid van het rijbewijs zelf, niet over de categorieën.

Welke categorie heb jij nodig?

De meeste mensen beginnen met categorie B voor de auto. Wil je daarnaast of in plaats daarvan iets anders besturen, dan kies je gericht een categorie:

• Scooter of bromfiets? Dan heb je AM nodig — vanaf 16 jaar te halen. Lees hoe dat werkt in onze gids over het scooterrijbewijs.
• Motor? Kies tussen A1, A2 en A, afhankelijk van je leeftijd en het gewenste vermogen. Alles daarover staat in onze gids over het motorrijbewijs.
• Auto met caravan of zware aanhanger? Dan is BE (of code 96) de juiste keuze — zie de gids over het aanhangerrijbewijs.
• Vrachtwagen of bus? Daarvoor haal je C(1) of D(1), meestal met code 95 als je er je beroep van maakt.
• Tractor? Voor land- en bosbouwvoertuigen op de openbare weg heb je categorie T nodig, vanaf 16 jaar.

Voor bijna elke categorie geldt: je begint met een theorie-examen en sluit af met een praktijkexamen bij het CBR. De doorlooptijd, het aantal lessen en de kosten verschillen sterk per categorie. Wil je weten wat het autorijbewijs (categorie B) in totaal kost, lees dan onze gids over de kosten van je rijbewijs. En zoek je een rijschool die de categorie geeft die jij nodig hebt? Vergelijk ze op prijs, slagingspercentage en reviews via ons rijscholenoverzicht.

Omdat categorie-eisen en leeftijden af en toe wijzigen — bijvoorbeeld door Europese regelgeving — check je de meest actuele informatie altijd bij het CBR of op Rijksoverheid.nl.