> Je nadert een rotonde en moet je snelheid aanpassen, letten op de voorrangsregeling en je voorbereiden om in te voegen en weer uit te rijden. Ik neem gas terug, kijk vroeg in spiegels en over mijn schouder en kies op tijd de juiste rijstrook aan de hand van borden en pijlen op het wegdek. Ik bepaal wie voorrang heeft door te kijken naar haaientanden en voorrangsborden; ontbreken die, dan geldt de regel van voorrang van rechts. Ik geef richting aan zoals gebruikelijk bij rotondes en let extra op voetgangers en fietsers bij de uitritten. Pas als het veilig kan, rijd ik op en verken ik mijn plek tussen het circulerende verkeer.  J9 · Waarschuwing # Rotonde Je nadert een rotonde en moet je snelheid aanpassen, letten op de voorrangsregeling en je voorbereiden om in te voegen en weer uit te rijden.  ## Wat doe je als je dit bord ziet? Ik neem gas terug, kijk vroeg in spiegels en over mijn schouder en kies op tijd de juiste rijstrook aan de hand van borden en pijlen op het wegdek. Ik bepaal wie voorrang heeft door te kijken naar [haaientanden](/begrippen/haaientanden) en voorrangsborden; ontbreken die, dan geldt de regel van voorrang van rechts. Ik geef richting aan zoals gebruikelijk bij rotondes en let extra op voetgangers en fietsers bij de uitritten. Pas als het veilig kan, rijd ik op en verken ik mijn plek tussen het circulerende verkeer. ## Waar kom je dit bord tegen? Je komt dit bord tegen voor kruispunten die zijn ingericht als [rotonde](/begrippen/rotonde), zowel binnen de [bebouwde kom](/begrippen/bebouwde-kom) als buiten de kom. Het staat vaak op wegen waar de rotonde pas laat zichtbaar is, bijvoorbeeld na een bocht, een helling of tussen bebouwing. Ook bij drukke aansluitingen van wijkontsluitingswegen, winkelgebieden en provinciale wegen waarschuwt dit bord tijdig voor de naderende circulatie. ## De regel uitgelegd Dit is een waarschuwingsbord: het vertelt je dat er verderop een rotonde komt. Je rijdt in Nederland tegen de klok in om het middeneiland heen. Het bord zelf legt geen voorrangsregels op en verandert geen snelheidslimieten; het zet je aan tot anticiperen. Verwacht invoegend en uitvoegend verkeer en bereid je rijlijn en kijkgedrag daarop voor. Voorrang bij de rotonde wordt geregeld door andere tekens, zoals voorrangsborden en haaientanden. Let op: haaientanden zijn wegmarkeringen, geen borden. Zie je haaientanden voor jouw inrit, dan moet jij voorrang verlenen aan bestuurders op de kruisende rijbaan of op de rotonde. Ontbreken borden en haaientanden helemaal, dan geldt bij het naderen van de rotonde de algemene regel van voorrang van rechts. Het J9-bord alleen geeft dus nooit iemand voorrang. Kies tijdig de juiste rijstrook. Op een enkelstrooksrotonde blijf je rechts en positioneer je je afhankelijk van de afslag die je neemt. Op een meerstrooksrotonde volg je de pijlen en borden: meestal is de rechterstrook voor rechtsaf en rechtdoor, en de linker voor linksaf of omkeren. Gebruik je [richtingaanwijzer](/begrippen/richtingaanwijzer) zoals in de rijopleiding: rechtsaf geeft je rechts richting bij het oprijden en opnieuw bij het verlaten; rechtdoor geef je geen richting bij het oprijden maar wél rechts bij het verlaten; linksaf of driekwart rond geef je links richting bij het oprijden en rechts bij het verlaten. Pas je snelheid aan en kijk ver vooruit. Controleer vroeg of er voetgangersoversteekplaatsen of oversteekplaatsen voor fietsers en bromfietsers bij de uitritten liggen. De voorrang op die oversteken kan per rotonde verschillen en blijkt uit borden en haaientanden. Laat kwetsbare verkeersdeelnemers veilig oversteken als zij voorrang hebben of als jouw uitrijmanoeuvre hen in gevaar zou brengen. Houd rekening met grote voertuigen zoals vrachtauto’s en bussen en met aanhangwagens. Door hun grote draaicirkel kunnen zij meer ruimte nodig hebben en soms twee stroken tegelijk gebruiken. Neem geen binnenbocht langs hen en stop niet naast zo’n voertuig bij de inrit. Zorg dat je zicht op de rotonde en de uitritten vrij blijft en blokkeer geen oversteekplaatsen. ## Fouten die vaak gemaakt worden - Denken dat dit bord je automatisch voorrang geeft op verkeer op de rotonde of op kruisend verkeer; het bord waarschuwt alleen. - Haaientanden als borden zien of negeren; het zijn markeringen die juist bepalen wie moet wachten. - Geen richting aangeven bij het verlaten van de rotonde, of te vroeg richting geven waardoor anderen jouw afslag verkeerd inschatten. - Te laat rijstrook kiezen en vlak voor de rotonde nog wisselen, of met te hoge snelheid oprijden waardoor je de gaten in het verkeer en overstekers mist. ## Niet verwarren met - [J8](/verkeersborden/j8) , gevaarlijk kruispunt . Hier kondigen drie cirkelende pijlen een rotonde aan, zodat je je voorbereidt op invoegen in rondgaand verkeer. - [J32](/verkeersborden/j32) , verkeerslichten . Hier zie je drie cirkelende pijlen en geen lampsymbolen, wat aangeeft dat je een rotonde nadert. - [J37](/verkeersborden/j37) , gevaar (de aard van het gevaar is aangegeven op het onderbord . Hier maakt het eigen pictogram met drie cirkelende pijlen meteen duidelijk dat het om een rotonde gaat, zonder generiek uitroepteken met onderbord. ## Op het theorie-examen Je kunt vragen krijgen over wat dit bord betekent en hoe je je ernaar gedraagt. Let er vooral op dat voorrang wordt bepaald door borden en haaientanden of, als die ontbreken, door de regel van rechts, niet door dit waarschuwingsbord. Bron: [Bijlage 1 RVV](https://wetten.overheid.nl/BWBR0004825/2026-07-01#Bijlage1) ## Andere borden in deze groep - [ J6 Steile helling ](/verkeersborden/j6) - [ J7 Gevaarlijke daling ](/verkeersborden/j7) - [ J8 Gevaarlijk kruispunt ](/verkeersborden/j8) - [ J10 Overweg met slagbomen ](/verkeersborden/j10) - [ J11 Overweg zonder slagbomen ](/verkeersborden/j11) - [ J12 Overweg met enkel spoor ](/verkeersborden/j12) - [ J13 Overweg met twee of meer sporen ](/verkeersborden/j13) ## Ook een rijschool nodig? Dit bord is examenstof. De theorie leer je hier gratis, voor de rijlessen heb je een rijschool nodig. Op Ribba vergelijk je rijscholen op het slagingspercentage van het CBR, het prijsniveau en de beoordelingen van eerdere leerlingen. [Rijscholen vergelijken](/rijscholen) --- Bron: https://ribba.nl/verkeersborden/j9 — Verkeersbord J9: Rotonde | Ribba