> Je nadert een plek waar mensen plots op of over de rijbaan kunnen komen. Pas je snelheid aan. Zorg dat je direct kunt remmen als het nodig is. Laat op tijd gas los en kies een lagere snelheid. Houd je voet boven de rem. Scan stoepen, bus- en tramhaltes, parkeervakken en de zijkanten van geparkeerde auto’s op beweging. Geef ruimte en stop als de situatie dat vraagt. Bijvoorbeeld als je afslaat en iemand steekt rechtdoor, of als een groep al oversteekt. Maak waar kan oogcontact. Rijd voorspelbaar en stuur niet abrupt.  J23 · Waarschuwing # Voetgangers Je nadert een plek waar mensen plots op of over de rijbaan kunnen komen. Pas je snelheid aan. Zorg dat je direct kunt remmen als het nodig is.  ## Wat doe je als je dit bord ziet? Laat op tijd gas los en kies een lagere snelheid. Houd je voet boven de rem. Scan stoepen, bus- en tramhaltes, parkeervakken en de zijkanten van geparkeerde auto’s op beweging. Geef ruimte en stop als de situatie dat vraagt. Bijvoorbeeld als je afslaat en iemand steekt rechtdoor, of als een groep al oversteekt. Maak waar kan oogcontact. Rijd voorspelbaar en stuur niet abrupt. ## Waar kom je dit bord tegen? Je ziet dit vaak bij drukke looproutes buiten een kruispunt. Denk aan parken, winkelstraten, strandovergangen en parkeerplaatsen. Ook rond scholen, sportcomplexen en evenemententerreinen, waar groepen tegelijk kunnen oversteken. Bij bushaltes en OV-knooppunten waar reizigers de rijbaan kruisen om naar de halte of oversteek te lopen. Op wegen zonder zebra waar toch geregeld wordt overgestoken. ## De regel uitgelegd Dit waarschuwingsbord meldt geen vaste oversteekplaats. Het zegt dat je een wegdeel nadert met een grote kans op overstekende of langs de rijbaan lopende mensen. Pas je [rijgedrag](/begrippen/rijgedrag) op tijd aan zodat je niemand in gevaar brengt en een aanrijding voorkomt. Je hoeft hier niet automatisch te stoppen zoals bij een [voetgangersoversteekplaats](/begrippen/voetgangersoversteekplaats). Je rijdt zo dat je binnen je zichtafstand veilig kunt stoppen. Bij afslaan verleen je voorrang aan voetgangers die op dezelfde weg rechtdoor gaan. Voorrang verlenen is de ander eerst laten gaan. Reken erop dat iemand plots tussen stilstaande of geparkeerde voertuigen vandaan kan komen. Pas je snelheid aan op drukte, zicht, wegverloop en wegdek. In regen, schemer of duisternis zie je voetgangers later; neem extra marge. Kijk links en rechts langs de rijbaan. Wees bedacht op kinderen, ouderen of toeristen die onervaren kunnen oversteken. Soms staat er een onderbord met afstand, bijvoorbeeld 200 m, of met trajectlengte. Dan geldt de verhoogde kans op overstekers over die afstand. Zie je tijdelijk veel voetgangers, zoals na een evenement, wees bereid kort te stoppen. Laat het eerst veilig worden en rijd daarna weer vlot door. ## Fouten die vaak gemaakt worden - Denken dat je altijd moet stoppen voor elke voetganger. Dat geldt bij [J22](/verkeersborden/j22); hier pas je je rijgedrag aan de situatie aan. - Niet vertragen omdat er nu niemand zichtbaar is, terwijl iemand plots vanachter een bus of auto kan verschijnen. - Alleen recht vooruit kijken en stoepen, haltes en parkeerplaatsen aan de zijkant negeren. - Te dicht langs voetgangers rijden die naast de rijbaan lopen, zonder zijruimte te laten. ## Niet verwarren met - [J22](/verkeersborden/j22) , voetgangersoversteekplaats . Dit bord waarschuwt voor voetgangers die overal op of langs de rijbaan kunnen zijn, niet alleen ter hoogte van een oversteekplaats. - [J21](/verkeersborden/j21) , kinderen . Dit bord heeft betrekking op alle voetgangers in de omgeving, niet specifiek op spelende of schoolgaande kinderen. - [J24](/verkeersborden/j24) , fietsers en bromfietsers . Hier gaat het enkel om voetgangers, niet om fietsers of bromfietsers. ## Op het theorie-examen Ken het verschil met [J22](/verkeersborden/j22): hier anticipeer je en pas je snelheid aan, bij [J22](/verkeersborden/j22) verleen je altijd voorrang op de zebra. Reken op vragen met slecht zicht of met bus- en parkeervakken waar iemand plotseling kan oversteken. Bron: [Bijlage 1 RVV](https://wetten.overheid.nl/BWBR0004825/2026-07-01#Bijlage1) ## Andere borden in deze groep - [ J20 Slipgevaar ](/verkeersborden/j20) - [ J21 Kinderen ](/verkeersborden/j21) - [ J22 Voetgangersoversteekplaats ](/verkeersborden/j22) - [ J24 Fietsers en bromfietsers ](/verkeersborden/j24) - [ J25 Losliggende stenen ](/verkeersborden/j25) - [ J26 Kade of rivieroever ](/verkeersborden/j26) - [ J27 Groot wild ](/verkeersborden/j27) ## Ook een rijschool nodig? Dit bord is examenstof. De theorie leer je hier gratis, voor de rijlessen heb je een rijschool nodig. Op Ribba vergelijk je rijscholen op het slagingspercentage van het CBR, het prijsniveau en de beoordelingen van eerdere leerlingen. [Rijscholen vergelijken](/rijscholen) --- Bron: https://ribba.nl/verkeersborden/j23 — Verkeersbord J23: Voetgangers | Ribba