> De voor trams gereserveerde rijbaan of rijstrook eindigt hier; vanaf dit punt geldt het nieuwe regime dat verderop met borden en markeringen wordt aangegeven en mag jij die baan alleen gebruiken als dat daaruit blijkt. Kijk direct na het bord naar rijstrookpijlen, markeringen en andere borden om te zien of jij de vrijgekomen baan mag gebruiken of juist niet. Pas je plaats op de weg hierop aan en voeg alleen in als dat is toegestaan en veilig kan. Houd rekening met trams die nog kunnen invoegen, uitwijken of de rijbaan kruisen. Let extra op rails in het wegdek en voorkom dat je wielen daarin terechtkomen, zeker bij nat wegdek.  F16 · Overige geboden en verboden # Einde trambaan of -strook De voor trams gereserveerde rijbaan of rijstrook eindigt hier; vanaf dit punt geldt het nieuwe regime dat verderop met borden en markeringen wordt aangegeven en mag jij die baan alleen gebruiken als dat daaruit blijkt.  ## Wat doe je als je dit bord ziet? Kijk direct na het bord naar rijstrookpijlen, markeringen en andere borden om te zien of jij de vrijgekomen baan mag gebruiken of juist niet. Pas je plaats op de weg hierop aan en voeg alleen in als dat is toegestaan en veilig kan. Houd rekening met trams die nog kunnen invoegen, uitwijken of de rijbaan kruisen. Let extra op rails in het wegdek en voorkom dat je wielen daarin terechtkomen, zeker bij nat wegdek. ## Waar kom je dit bord tegen? Je komt dit bord vooral tegen in stadsgebieden waar een aparte trambaan of -strook overgaat in een gewone rijbaan. Vaak staat het voor of na kruispunten waar de trambaan ophoudt en het verkeer zich mengt. Je kunt het ook zien waar de trambaan overgaat in een [busbaan](/begrippen/busbaan) of waar de trambaan eindigt bij een eindpunt of remise-aansluiting. ## De regel uitgelegd Een trambaan of trambaanstrook is een deel van de weg dat uitsluitend was bestemd voor trams. Tot aan dit bord gold voor andere bestuurders dat zij die baan niet mochten gebruiken. Dit bord markeert het moment waarop die exclusieve bestemming eindigt. Na het bord ontstaat een nieuwe situatie: de baan kan onderdeel worden van de gewone rijbaan, kan overgaan in een busbaan of kan zelfs verdwijnen in een middenberm of haltegebied. Wat jij wel of niet mag, volgt dus niet uit dit bord zelf maar uit de borden, verkeerslichten en wegmarkeringen die je daarna tegenkomt. Let daarom direct op rijstrookpijlen, tekst op het wegdek en eventuele nieuwe gebodsborden. Belangrijk is wat het bord níét betekent. Het is niet het einde van een beperking voor trams, maar het einde van een voor trams gereserveerde baan of strook. Trams mogen uiteraard blijven rijden waar dat kan of is toegestaan; het bord zegt alleen dat de exclusiviteit afloopt. De voorrangssituatie wordt niet door dit bord bepaald maar door andere borden, verkeerstekens en verkeerslichten. Voor jou als bestuurder kan dit een weef- of in- en uitvoegsituatie opleveren. Kijk ver vooruit, bepaal tijdig je rijstrook en communiceer met richtingaanwijzers. Houd rekening met de grotere draaicirkel en [remweg](/begrippen/remweg) van trams als jullie paden elkaar kruisen. Rails in de lengterichting vragen om een rustige stuurinzet en voldoende bandengrip, vooral bij regen. Dit bord richt zich tot alle bestuurders: of je nu een [personenauto](/begrippen/personenauto), [motorfiets](/begrippen/motorfiets), bromfiets, fiets of [gehandicaptenvoertuig](/begrippen/gehandicaptenvoertuig) bestuurt, na het bord volg je het regime dat daar direct wordt aangegeven. Het kan dus zijn dat jij er vanaf dat punt wel mag rijden, maar het kan ook zijn dat de baan alleen voor lijnbussen is of helemaal niet toegankelijk voor jou. Blijf daarom tot de volgende aanwijzingen extra alert. ## Fouten die vaak gemaakt worden - Denken dat trams hier moeten stoppen of verboden zijn. Het bord beëindigt de exclusieve trambaan, niet het tramverkeer. - Aannemen dat jij de vrijgekomen baan altijd mag gebruiken. Dat mag alleen als de daaropvolgende borden en markeringen dat toelaten. - Verwarren met het bord voor einde busbaan. Dit bord gaat specifiek over de trambaan of trambaanstrook. - Denken dat de voorrang verandert door dit bord. Voorang volgt uit andere borden, verkeerslichten en tekens op of langs de weg. ## Niet verwarren met - [F14](/verkeersborden/f14) , einde busbaan of -strook . Dit bord toont een tram en markeert het einde van een trambaan of -strook, niet van een busbaan. - [F18](/verkeersborden/f18) , einde bus- en trambaan of -strook . Dit bord geeft het einde van uitsluitend de trambaan weer, niet van zowel busbaan als trambaan. - [F15](/verkeersborden/f15) , rijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van trams . Dit bord betekent dat de trambaan ophoudt, in plaats van dat er juist een voor trams gereserveerde rijbaan geldt. ## Op het theorie-examen Je moet de betekenis kunnen herkennen en kunnen aangeven wat je direct na het bord doet: kijken naar de nieuwe aanwijzingen en je plaats op de weg daarop aanpassen. Reken op vragen met situatieschetsen waarin je mag of juist niet mag invoegen op de vrijgekomen baan. Bron: [Bijlage 1 RVV](https://wetten.overheid.nl/BWBR0004825/2026-07-01#Bijlage1) ## Andere borden in deze groep - [ F13 Rijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van lijnbussen ](/verkeersborden/f13) - [ F14 Einde busbaan of -strook ](/verkeersborden/f14) - [ F15 Rijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van trams ](/verkeersborden/f15) - [ F17 Rijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van lijnbussen en trams ](/verkeersborden/f17) - [ F18 Einde bus- en trambaan of -strook ](/verkeersborden/f18) - [ F19 Rijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van vrachtauto’s en lijnbussen ](/verkeersborden/f19) - [ F20 Einde rijbaan of -strook voor vrachtauto’s en lijnbussen ](/verkeersborden/f20) ## Ook een rijschool nodig? Dit bord is examenstof. De theorie leer je hier gratis, voor de rijlessen heb je een rijschool nodig. Op Ribba vergelijk je rijscholen op het slagingspercentage van het CBR, het prijsniveau en de beoordelingen van eerdere leerlingen. [Rijscholen vergelijken](/rijscholen) --- Bron: https://ribba.nl/verkeersborden/f16 — Verkeersbord F16: Einde trambaan of -strook | Ribba