> Hier eindigt de speciale passeerbaan of -strook voor landbouw- en bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en mobiele machines. De verplichting stopt. Deze voertuigen mogen invoegen op de normale rijbaan. Reken op invoegende landbouw- en bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en mobiele machines. Geef op tijd ruimte. Neem zo nodig gas terug en houd extra volgafstand. Rond inhalen ruim vóór het einde af, of breek het tijdig af als het onveilig wordt. Gebruik je spiegels en kijk ver vooruit. Zo voorkom je problemen bij het samenvoegen. Rij je zelf zo'n voertuig, dan mag je na dit bord de passeerbaan verlaten. Geef richting aan en voeg met marge veilig in op de doorgaande rijbaan.  F12 · Overige geboden en verboden # Einde verplicht gebruik passeerbaan of passeerstrook (rijbaan of -strook om ingehaald te kunnen worden), uitsluitend bestemd voor landbouw- en bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en Hier eindigt de speciale passeerbaan of -strook voor landbouw- en bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en mobiele machines. De verplichting stopt. Deze voertuigen mogen invoegen op de normale rijbaan.  ## Wat doe je als je dit bord ziet? Reken op invoegende landbouw- en bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en mobiele machines. Geef op tijd ruimte. Neem zo nodig gas terug en houd extra volgafstand. Rond inhalen ruim vóór het einde af, of breek het tijdig af als het onveilig wordt. Gebruik je spiegels en kijk ver vooruit. Zo voorkom je problemen bij het samenvoegen. Rij je zelf zo'n voertuig, dan mag je na dit bord de passeerbaan verlaten. Geef richting aan en voeg met marge veilig in op de [doorgaande rijbaan](/begrippen/doorgaande-rijbaan). ## Waar kom je dit bord tegen? Je ziet dit bord vooral op enkelbaans wegen buiten de [bebouwde kom](/begrippen/bebouwde-kom). Daar ligt tijdelijk een extra rijstrook zodat sneller verkeer langs langzame voertuigen kan. Denk aan N-wegen in landelijk gebied, bij dijktrajecten, of waar weinig inhaalmogelijkheden zijn. Meestal staat het aan het einde van een stuk met een verplichte passeerbaan of -strook. Na het bord stopt de extra strook vaak of voegt samen met de doorgaande rijbaan. ## De regel uitgelegd Een passeerbaan of passeerstrook is een rijbaan of rijstrook met tijdelijk gescheiden verkeer. Sneller verkeer kan zo ongehinderd doorrijden. Hier gold die strook alleen voor drie soorten voertuigen: landbouw- en bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en mobiele machines. Het doel is dat zij even apart rijden zodat overige bestuurders veilig kunnen passeren. Het bord met de rode schuine streep stopt deze verplichting. Vanaf dit punt hoeven de genoemde voertuigen de speciale strook niet meer te gebruiken. De strook houdt vaak fysiek op of voegt samen met de rijbaan. Reken dus op invoegende, relatief langzame voertuigen. Dit bord verandert niets aan regels over inhalen of aan snelheidslimieten. Het voert geen inhaalverbod in en heft er ook geen op. Het meldt alleen dat de verplichte, exclusieve passeerplek voor de genoemde voertuigen hier eindigt. Rij je een landbouw- of bosbouwtrekker, een [motorrijtuig](/begrippen/motorrijtuig) met beperkte snelheid of een mobiele machine, dan gold vóór dit bord de plicht om de speciale strook te gebruiken. Na het bord mag je terug naar de normale rijbaan. Doe dat voorspelbaar: tijdig richting aangeven, spiegelen, schouderzicht en je snelheid passend maken. Zo voeg je veilig in. Rij je in een [personenauto](/begrippen/personenauto), bestelauto, [motorfiets](/begrippen/motorfiets) of vrachtauto, let dan op bij het samenkomen van stroken. Neem op tijd gas los en vergroot je volgafstand. Rits soepel met voertuigen die terugkomen vanaf de passeerstrook. Forceer geen inhaalactie vlak voor de samenvoeging. Reken op snelheidsverschil bij voertuigen die moeten invoegen. ## Fouten die vaak gemaakt worden - Aannemen dat de regeling alleen voor landbouwtrekkers gold; ook motorrijtuigen met beperkte snelheid en mobiele machines vielen onder de verplichting. - Denken dat dit bord een inhaalverbod invoert of opheft; het meldt alleen dat de verplichte, exclusieve passeerbaan of -strook is afgelopen. - Geen ruimte laten voor invoegende, langzame voertuigen aan het einde van de passeerstrook, met kans op afsnijden of hard remmen. - Denken dat de speciale strook na dit bord een gewone rijstrook voor iedereen wordt; meestal stopt hij of voegt samen met de rijbaan. ## Niet verwarren met - [F11](/verkeersborden/f11) , verplicht gebruik passeerbaan of passeerstrook (rijbaan of -strook om ingehaald te kunnen worden), uitsluitend bestemd voor landbouw- en bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en mobiel . Hier eindigt de passeerbaan of -strook voor landbouw- en andere langzame voertuigen; het gebruik is niet langer verplicht. - [F14](/verkeersborden/f14) , einde busbaan of -strook . Hier stopt juist de strook voor landbouw- en andere langzame voertuigen, te herkennen aan het tractorpictogram met rode schuine streep. - [F18](/verkeersborden/f18) , einde bus- en trambaan of -strook . Hier gaat het om het einde van de speciale strook voor landbouw- en andere langzame voertuigen en niet om bus- of traminfrastructuur. ## Op het theorie-examen Herken dat hier de speciale passeerbaan of -strook voor landbouw- en bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en mobiele machines eindigt, en dat je ruimte moet bieden aan invoegend verkeer. Reken op vragen over het praktische gevolg voor je [rijgedrag](/begrippen/rijgedrag) en verwar dit bord niet met borden over inhaalverboden. Bron: [Bijlage 1 RVV](https://wetten.overheid.nl/BWBR0004825/2026-07-01#Bijlage1) ## Andere borden in deze groep - [ F9 Einde van alle op een elektronisch signaleringsbord aangegeven verboden ](/verkeersborden/f9) - [ F10 Stop. In het bord kan worden aangegeven door wie of waarom het bord wordt toegepast ](/verkeersborden/f10) - [ F11 Verplicht gebruik passeerbaan of passeerstrook (rijbaan of -strook om ingehaald te kunnen worden), uitsluitend bestemd voor landbouw- en bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en mobiel ](/verkeersborden/f11) - [ F13 Rijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van lijnbussen ](/verkeersborden/f13) - [ F14 Einde busbaan of -strook ](/verkeersborden/f14) - [ F15 Rijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van trams ](/verkeersborden/f15) - [ F16 Einde trambaan of -strook ](/verkeersborden/f16) ## Ook een rijschool nodig? Dit bord is examenstof. De theorie leer je hier gratis, voor de rijlessen heb je een rijschool nodig. Op Ribba vergelijk je rijscholen op het slagingspercentage van het CBR, het prijsniveau en de beoordelingen van eerdere leerlingen. [Rijscholen vergelijken](/rijscholen) --- Bron: https://ribba.nl/verkeersborden/f12 — Verkeersbord F12: Einde verplicht gebruik passeerbaan of passeerstrook (rijbaan of -strook om ingehaald te kunnen worden), uitsluitend bestemd voor landbouw- en bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en | Ribba